ادراک، نگرش و رفتار سبزیکاران بخش مرکزی شهرستان سنندج نسبت به مدیریت ایمنی و سلامت غذا در مزرعه
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
2 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
3 کارشناس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، شهرکرد، ایران.
doi
10.22034/iaeej.2025.226309چکیده
مدیریت ایمنی و سلامت غذا طی فرایند تولید از اهمیت ویژهای برخوردار است، زیرا کنترل و کاهش آلودگی در مراحل بعدی زنجیره ارزش، دشوارتر و پرهزینهتر است. تحقیق پیمایشی حاضر با هدف تجزیه و تحلیل ادراک، نگرش و رفتار سبزیکاران بخش مرکزی شهرستان سنندج نسبت به مدیریت ایمنی و سلامت غذا در طول فرآیند تولید در مزرعه انجام شد. 260 سبزیکار از طریق تکنیک نمونهگیری طبقهای تصادفی انتخاب و با استفاده از پرسشنامه مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج نشان داد اگرچه سبزیکاران درک و نگرش نسبتاً مطلوبی نسبت به اهمیت مدیریت ایمنی غذا در مزرعه داشتند، اما رفتار آنها در عمل مطلوب نبود. نتایج مدلسازی معادلات ساختاری نشان داد که نگرش، استفاده از کانالهای ارتباطی و موانع درکشده، تأثیر مستقیمی بر رفتار نسبت به مدیریت ایمنی و سلامت مواد غذایی در طول فرآیند تولید دارند. همچنین نگرش، تأثیرات هنجار اجتماعی، ادراک، استفاده از کانالهای ارتباطی و موانع درکشده بر رفتار را تعدیل کرد. این متغیرها توانستند تقریباً 53 درصد از واریانس رفتار نسبت به مدیریت ایمنی غذا در مزرعه را توضیح دهند. این مطالعه نشان داد ضعف زیرساختها، هزینه بالای نهادههای کشاورزی، عدم حمایت دولت، ریسک بالای تولید غذای سالم، نبود خدمات بیمهای برای حمایت از تولید غذای سالم و کمبود تقاضا برای این غذاها از دلایل شکاف بین نگرش و رفتار نسبت به مدیریت ایمنی مواد غذایی در فرایند تولید است.
