چالشها و راهکارهای گردشگری هوشمند کشاورزی: مرور نظاممند منابع
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
10.22034/iaeej.2025.226359چکیده
گردشگری هوشمند کشاورزی، رویکردی نوین در صنعت گردشگری است که با تلفیق خلاقانه تجارب شخصی و فناوریهای هوشمند، بستری منحصر به فرد برای توسعه پایدار و رشد اقتصاد فراهم میکند. هدف اصلی این پژوهش شناسایی چالشها و راهکارهای توسعه گردشگری هوشمند کشاورزی است. این پژوهش به لحاظ ماهیت از نوع تحقیقات کیفی و به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی میباشد که با بهرهگیری از رویکرد مرور نظاممند و گردآوری و تحلیل شواهد علمی مرتبط با استفاده از چارچوب سیلوا (Silva, 2015) انجام شده است. نمونههای مورد مطالعه تعداد 95 مقاله از پایگاه داده اسکوپوس میباشد که طی فرآیند غربالگری چند مرحلهای انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفته است. بر اساس نتایج، عمدهترین چالشهای پیشروی گردشگری هوشمند کشاورزی، نگرانیهای مرتبط با حریم خصوصی و امنیت دادهها، فقدان زیرساختهای مناسب و پذیرش این نوع از گردشگری است. راهکارهای پیشنهادی عمدتاً بر آموزش و توانمندسازی ذینفعان، اجرای اقدامات فنی برای تضمین حریم خصوصی و امنیت اطلاعات، سرمایهگذاری در زیرساختها و تمرکز بر ارائه تجربیات اصیل و تعاملی تأکید داشتند. تحلیل شبکهای نرمافزار VOSviewer نشان داد که اگرچه فناوریهای نوین همچون هوش مصنوعی و اینترنت اشیا پتانسیل بالایی برای توسعه گردشگری هوشمند کشاورزی دارند، اما چالشهای مربوط به پذیرش این فناوریها، کمبود مطالعات در حوزه گردشگری هوشمند مجازی و عدم وجود استانداردهای جهانی از جمله شکافهای دانش موجود در این زمینه به شمار میروند. بر اساس یافتههای پژوهش، یک مدل مفهومی جامع برای توسعه گردشگری هوشمند کشاورزی پیشنهاد شده است که میتواند به عنوان نقشه راهی برای پژوهشگران، سیاستگذاران و فعالان این حوزه مورد استفاده قرار گیرد.