واکاوی پالیمسستهای فرهنگی در آثار نویسندگان ایرانی دور از وطن:موردپژوهی فریدون اسفندیاری و فیروزه جزایری دوما
نویسندگان
1 مربی مطالعات فرهنگی دانشگاه علامه طباطبائی
doi
10.22054/qjss.2020.50124.2212چکیده
این مقاله با تکیه بر استعارهی پالیمسست کنش داستاننویسی نویسندگان ایرانی دور از وطن را واکاوی میکند و نشان میدهد که آنان فرایند ترجمهشدن خود به سوژههای دیاسپورایی را چگونه روایت میکنند و از این رهگذر چگونه پالیمسستهای فرهنگی و ادبیات لهجهدار تولید میکنند. برای این منظور، متون پالیمسستی دو نویسندهی ایرانی مقیم آمریکا را که به ترتیب به دیاسپورای ایرانی پیش از انقلاب و پس از انقلاب تعلق دارند، با رویکرد «قرائت تنگاتنگ» مورد خوانش قرار میدهیم وخودبیانگری آنان را از منظر سیاست هویتی تحلیل میکنیم. این دو نویسنده که نمونهای خصیصهنما از سوژههای دیاسپورایی پیشا و پساانقلاب هستند، عبارتاند از فریدون اسفندیاری و فیروزه جزایری دوما. در این تحلیل نشان میدهیم که این دو نویسنده در کنش روایی خود چگونه دنیای ایرانی را به ترتیب به دنیای کافکایی و رؤیای آمریکایی ترجمه کردهاند. همچنین با تحلیل پالیمسستهای فرهنگی برآمده از این ترجمهها نشان میدهیم که چگونه میتوان دیالکتیک هویتی سوژههای دیاسپورایی را رؤیتپذیر کرد. نتایج این تحلیل نشان میدهد که سیاست هویتی دیاسپورای ایرانی پس از انقلاب امتداد همان سیاستی است که در دیاسپورای ایرانی پیشاز انقلاب شاهد بودیم.