از ذهنیت عامه تا تظاهر کالبدی: امامزاده سید اسماعیل، تهران قاجاری و رفع تعارضات اجتماعی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد مطالعات معماری ایران/دانشگاه شهید بهشتی(نویسنده مسئول)
2 استادیار گروه تاریخ معماری/دانشگاه شهید بهشتی
doi
چکیده
در ایران قاجاری پناه بردن به امامزادگان برای دادخواهی و حل اختلاف امری معمول بود تحقیقات مختلف علت رواج بستنشینی در این دوره را درضعف حکومت قاجاری و نبود دستگاه قضایی کارآمد منحصر کردهاند. این مقاله رخداد بستنشینی را در کنار رخدادی دیگر، قسم خوردن در بقعۀ امامزاده، در قالب کارکردی واحد با عنوان رفع تعارضات اجتماعی تعریف میکند وبا رویکردی میانرشتهای و بر اساس تفسیر شواهد تاریخی و کالبدی به تبیین اسباب مختلفی که این کارکرد را ممکن کرده میپردازد و حیثیت مکانی دو رخداد یاد شده را طی مطالعۀ موردی یکی از امامزادگان عمدۀ تهران، آشکار میکند. فهم ارتباط میان کالبد و فضای امامزاده با کارکرد یادشده نشان میدهد که چگونه ذهنیت عامۀ ایرانیان در باب یک نهاد اجتماعی بر شیوۀ تجلی کالبدی و فضایی این نهاد در شهر تأثیر میگذارد. این تظاهر کالبدی چه اثر متقابلی بر نهاد اجتماعی مذکور دارد.
