فتاوای معتبر و دکترین، همانندی‌ها و تفاوت‌ها

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکترای حقوق بین‌الملل و مدرس دانشگاه

doi
چکیده

زبان تحقیق و پژوهش دینی و ادبیات حاکم بر آن از ضرورت‌هایی بنام "فتاوای معتبر" در عرصه عمل و اجرا حکایت دارد. این در حالی است که دکترین Doctrine از تنظیم روابط اجتماعی و تصدیق قاعده حقوقی سخن می‌گوید. آیا دکترین و رویه قضایی و اصول کلی حقوق با فتاوای معتبر ارتباط و تناسبی دارند؟ هر معنای دکترین از نظر اصطلاحی چه کاربردی در مقایسه با فتاوای معتبر فقهی دارد؟ هر چند در تحقیق و بررسی، اندیشمند فقهی و پژوهشگر حقوقی از تفسیر شخصی نیز استفاده می‌کنند، اما تفسیر اصولاً کشف اراده قانونگذار و کشف اراده نمایندگان مردم است که گاهی با نصوص شرعی قابل جمع نیست. از این رو باید اذعان نمود که در جامعه دینی، دکترین در صورتی مشروعیت خواهد داشت که با قواعد آمره اسلامی و مبانی اندیشه دینی هماهنگ باشد. بررسی همانندی‌ها و تفاوت‌ها محور این پژوهش است.