ارزیابی آسیبپذیری کشاورزان در برابر مخاطرات طبیعی در دشت سیستان
نویسندگان
1 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
2 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران.
3 دانشآموخته دکتری ترویج و آموزش کشاورزی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران.
4 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران.
doi
10.22034/iaeej.2025.453420.1795چکیده
مخاطرات طبیعی میتواند با تأثیرات گسترده و درازمدت خود بر تمام جنبههای زندگی انسان تأثیر بگذارد. ارزیابی دقیق آسیبپذیری مخاطرات طبیعی در مناطق مختلف پیشنیاز مدیریت مخاطرات طبیعی است؛ زیرا مدیریت ریسک جایگزین مدیریت بحران شده است تا کشاورزان را قادر سازد با اثرات مخاطرات طبیعی کنار بیایند. مطالعه حاضر باهدف ارزیابی آسیبپذیری کشاورزان دشت سیستان در برابر مخاطرات طبیعی (خشکسالی، سیل و گرد و غبار) انجام شد. ابزار اصلی برای گردآوری دادهها، پرسشنامهای طراحی شده بر اساس مطالعه میبار و والدز میباشد. با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، حجم نمونه 382 کشاورز از میان کشاورزان دشت سیستان تعیین شد. نتایج نشان میدهد که وضعیت آسیبپذیری در دشت سیستان در خصوص مخاطرات طبیعی خشکسالی، گرد و غبار و سیلاب به ترتیب خیلی شدید، شدید و متوسط میباشد. همچنین کشاورزان شهرستان نیمروز بیشترین آسیبپذیری در مواجهه با مخاطرات طبیعی داشتند. علاوه بر این، نتایج نشان داد که تشدید بیشتر خشکسالی آسیبپذیری کشاورزان را در مواجهه با سایر مخاطرات طبیعی افزایش میدهد؛ بنابراین توصیه میشود در سیاستگذاری و برنامهریزی، هزینه اجرایی برای مقابله با مخاطرات طبیعی به ترتیب اولویت به خشکسالی، گرد و غبار و سیلاب اختصاص یابد. بهطورکلی، نتایج این پژوهش میتواند بینش جدیدی در مورد مدیریت مخاطرات طبیعی به سیاستگذاران ارائه دهد.
