اولویت بندی راهبردهای توسعه کشاورزی پایدار استان خوزستان: کاربرد روش فرآیند تحلیل شبکهای
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.
2 استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.
3 دانشآموخته دکتری ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.
doi
10.22034/iaeej.2025.470232.1812چکیده
هدف نهایی پژوهش اولویتبندی راهبردهای توسعه کشاورزی پایدار استان خوزستان با استفاده از روش فرآیند تحلیل شبکهای میباشد. در این پژوهش، جمع آوری داده ها شامل چند مرحله بود: مرحله اول، با بررسی ادبیات تحقیق و مطالعه پیشینه پژوهشها عوامل مؤثر بر بهبود پایداری کشاورزی شناسایی و در قالب یک مدل مفهومی تدوین شده است. در مرحله دوم، بهمنظور اولویتبندی راهبردهای توسعه کشاورزی پایدار استان خوزستان از دیدگاه 25 نفر از اعضای هیئتعلمی و محققین مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان با روش گلوله برفی انتخاب شدند. تجزیهوتحلیل داده ها با استفاده از نرمافزار Super decision انجام شد. نتایج حاصل از مقایسه زوجی معیارها (ابعاد پایداری) نشان داد بعد پایداری اجتماعی (با امتیاز 0/311) بالاترین اولویت را به خود اختصاص داده است. این یافته نشان می دهد که جهت دستیابی به توسعه پایدار کشاورزی توجه به مشارکت بهره برداران و ذی نفعان کشاورزی و توسعه اصول کشاورزی پایدار در جهت نهادینه سازی فرهنگ کشاورزی پایدار در بین آن ها اهمیت دارد. لذا، ضرورت دارد در گام اول فرهنگ کشاورزی پایدار در جوامع ذینفع نهادینه گردد و ترویج کشاورزی در این راستا میتواند نقشآفرینی نماید. یافتهها نشان داد مهمترین شاخص دستیابی به توسعه پایدار کشاورزی، راهکار تقویت تعاونی های تولید پایدار محصولات کشاورزی (با امتیاز 0/186) است؛ بنابراین، از الزامات ضروری مدیریت صحیح منابع تولید بخش کشاورزی استان و پایداری آنها توجه به فعال نمودن و ایجاد تعاونی ها کشاورزی پایدار و مشارکت دادن آن ها در فرآیندهای طراحی، اجرا و بهره برداری طرح های کشاورزی می باشد.