بررسی اثربخشی دوره‌های آموزشی مدیران عامل اتحادیه‌ها و شرکت‌های تعاونی روستایی استان فارس

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد رشته ترویج و آموزش کشاورزی، کارشناس سازمان جهاد کشاورزی استان فارس، شیراز، ایران.

2 استادیار بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.

3 دانشیار گروه ترویج‌ و‍‌آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

doi
10.22034/iaeej.2025.492569.1837
چکیده

آموزش ضمن خدمت برای مدیران عامل تعاونی‌ها، دانش نظری را با چالش‌های دنیای واقعی پیوند می‌دهد؛ به‌گونه‌ای که بتوانند در تصمیم‌گیری‌ها با مأموریت و اهداف کاری هماهنگ باشند. ازاین‌رو، پژوهشی پیمایشی با هدف بررسی اثربخشی دوره‌های آموزشی مدیران عامل اتحادیه‌ها و شرکت‌های تعاونی روستایی صورت گرفت که در آن دوره‌های مذکور بر اساس مدل کرک پاتریک در سه سطح (واکنش، یادگیری و رفتار) ارزیابی شدند. جامعه آماری پژوهش شامل 140 نفر از مدیران عامل اتحادیه‌ها و شرکت‌های تعاونی روستایی تحت پوشش مدیریت تعاون روستایی استان فارس بودند که در دوره‌های مذکور حضور داشته‌اند؛ و از این تعداد، 103 نفر به‌عنوان نمونه بر اساس جدول کرجسی‌ و‌ مورگان به روش تصادفی ساده برای سنجش اثربخشی در سطح واکنش و یادگیری انتخاب شدند. به منظور ارزشیابی سطح رفتار، از دیدگاه مدیران و روسای ادارات شهرستان‌های استان استفاده شد. ابزار تحقیق پرسشنامه بود که روایی صوری آن مورد تأیید گروهی از متخصصین قرار گرفت و پایایی آن بر اساس ضریب تتا به میزان 0/901=θ و 0/894= θ برآورد شد. در تحلیل داده‌ها از روش‌های آماری توصیفی و استنباطی به کمک نرم‌افزارهای R و SPSS25 استفاده گردید. نتایج سطح واکنش نشان داد که میانگین نمره واکنش کل 17/12 می‌باشد که حاکی از برگزاری مطلوب دوره‌ها‌ است. به‌گونه‌ای که میزان رضایت فراگیران از مدرس، محتوای آموزشی، امکانات و زمان‌بندی و رضایت عمومی از دوره‌های آموزشی در حد خوب و مطلوب است. نتایج سطح یادگیری نیز نشان داد که تفاوت نمرات پیش‌آزمون و پس‌آزمون فراگیران برای تمامی دوره‌های آموزشی معنادار است و دوره‌های آموزشی توانسته است سطح یادگیری فراگیران را افزایش دهد. نتایج مرتبط با ارزیابی سطح سوم یعنی رفتار و اثربخشی کل نیز روشن نمود که اثربخشی در سطح رفتار تقریباً مطلوب است و در مجموع، اثربخشی کلی دوره‌های آموزشی مورد مطالعه، کمی بیش از سطح متوسط است. از آنجا که هدف از برگزاری دوره‌های آموزش ضمن خدمت، تجلی فراگرفته‌ها در محیط کار است، توصیه می‌شود مدیران اجرایی برای تقویت توانمندی کارکنان، بر به‌کارگیری یافته‌های آموزشی در سطح رفتار متمرکز شوند و تغییر عملکرد کارکنان پس از شرکت در دوره‌های آموزشی را رصد نمایند.