واکاوی سازههای مؤثر بر کیفیت زندگی خانوارهای کشاورز در شرایط نوسانات اقلیمی: مورد مطالعه استان کرمانشاه
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
2 استاد، بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
3 استاد بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
doi
10.22034/iaeej.2025.464254.1810چکیده
نوسانات اقلیمی یک تهدید واقعی و غیرقابل انکار برای همه جوامع بشری است. این مهم به ویژه یک مشکل جدی برای پایداری کشورهایی است که بخش کشاورزی در آنها نقش مهمی در معیشت، امنیت غذایی و کیفیت زندگی افراد دارد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی سازه های مؤثر بر کیفیت زندگی خانوارهای کشاورز در استان کرمانشاه انجام شد. این مطالعه نوعی پژوهش کاربردی و توصیفی ـ همبستگی بود. روش نمونه گیری به صورت طبقه ای انجام و تعداد نمونه ها 270 خانوار کشاورز محاسبه شد. به منظور جمع آوری داده ها از پرسشنامه به عنوان ابزار پژوهش استفاده شده است. این مطالعه به بررسی تأثیر همزمان شش نوع سرمایه بر کیفیت زندگی خانوارهای کشاورز در شرایط نوسانات اقلیمی پرداخته است. نقش میانجی گر راهبردهای مقابله روانی نیز در این زمینه به درک عمیقتر چگونگی مدیریت استرس ناشی از نوسانات اقلیمی، کمک نمود. در این پژوهش تلاش شد با بکارگیری یک چارچوب نظری اثر سرمایههای ششگانه شامل سرمایه انسانی، طبیعی، مالی، فیزیکی، اجتماعی و روانشناختی بر متغیرهای راهبردهای مقابله روانی و کیفیت زندگی خانوارهای کشاورز در شرایط نوسانات اقلیمی مورد بررسی قرار گیرد. اثرات این شش سرمایه به روش مدل سازی معادلات ساختاری (واکاوی مسیر) بر روی متغیرهای راهبردهای مقابله روانی و کیفیت زندگی مورد سنجش قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که شش سرمایه مورد بررسی، پیش بینی کننده مناسبی برای کیفیت زندگی جامعه آماری پژوهش بودند. اجرای مداخلات سیاسی در افزایش برخورداری و دسترسی خانوارهای کشاورز به سرمایه ها و راهبردهای مقابله روانی برای افزایش کیفیت زندگی ایشان در مواجه با شرایط نوسانات اقلیمی از توصیه های حائز اهمیت در این مطالعه می باشد.
