فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در راستای اجرایی شدن پروتکل توکیو، پروژه مشارکتی ترسیب کربن با هدف کاهش گازهای گلخانه‌ای در کشورهای درحال‌توسعه از جمله ایران به اجرا درآمد. به دلیل مشابهت عناصر مشارکت در پروژه ترسیب با عناصر مدل مشارکتی انگیزه- فرصت- توانایی، مطالعه حاضر به دنبال این بود تا با استفاده از این مدل، مشارکت 522 نفر از روستاییان شهرستان محلات را در پروژه ترسیب کربن تبیین کند. در این مطالعه علّی- ارتباطی که از پیمایش میدانی برای گردآوری داده­ها استفاده شد، تعداد 225 نفر با کمک جدول کریسی و مورگان به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی آن توسط پانلی از متخصصان تأیید و پایایی آن نیز با محاسبه مقادیر ضریب آلفای کرونباخ 0/871، 0/808،0/912، 0/763 و 0/824 به ترتیب برای انگیزه، فرصت، آگاهی، مهارت و مشارکت و 811/0 برای کل پرسشنامه تأیید شد. نتایج نشان داد که انگیزه و مهارت مهم‌ترین عوامل مؤثر بر مشارکت شناخته شدند. افزایش فرصت‌های اشتغال، ایجاد بازارهای جدید و افزایش درآمد مهم‌ترین عوامل انگیزشی مشارکت معرفی شدند. کشت نهال‌های بیابانی، راه‌اندازی کارگاه تولید پوشاک و کشت گیاهان دارویی مهم‌ترین مهارت‌های کسب‌شده توسط روستاییان بودند. با اعمال اثر تعدیلی عضویت بر مدل، نتایج نشان داد که میزان اثر انگیزه، مهارت و فرصت ادراک‌شده بر مشارکت در بین افراد عضو در مقایسه با غیرعضو به‌طور معنی‌داری بیشتر بود، اما میزان اثر آگاهی بر مشارکت برای دو گروه یکسان بود. به‌علاوه، قدرت تبیین مدل برای افراد عضو 13 درصد بیشتر از غیرعضو بوده است. طبق نتایج مطالعه حاضر، آموزش‌های مهارت- محور و سازماندهی اجتماع محلی در قالب گروه‌های توسعه و صندوق‌های اعتباری خرد بایستی به‌عنوان دو اقدام مهم و ضروری برای بهبود مشارکت اجتماع در پروژه‌های منابع طبیعی بخصوص ترسیب کربن مورد توجه قرار گیرند.