تعیین اراضی مناسب کشت نخود دیم در استان کرمانشاه با استفاده از داده‌های اقلیمی و محیطی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد جغرافیای طبیعی- اقلیم‌شناسی، دانشگاه رازی کرمانشاه

2 دانشیار گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی کرمانشاه

3 استادیار گروه جغرافیا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی کرمانشاه

doi
10.22059/jphgr.2015.54458
چکیده

افزایش جمعیت و نیاز روزافزون بشر به مواد غذایی، لزوم توسعة کشاورزی را ایجاب می‌کند. در این پژوهش، نواحی مستعد از نظر شرایط اقلیمی و محیطی برای کشت نخود دیم در استان کرمانشاه شناسایی شد. داده‌های مورد نیاز شامل بارش سالانه، بارش فصل رشد، دمای کمینة فصل رشد، میانگین دمای جوانه‌زنی، دمای گل‌دهی و رسیدگی، میانگین بیشینه و کمینة ماهانة رطوبت نسبی فصل رشد، میانگین ماهانة ساعت‌های آفتابی فصل رشد طی دورة آماری بیست‌ساله (1991-2010) برای هفده ایستگاه سینوپتیک استفاده شد. داده‌های محیطی ارتفاع، شیب و نوع خاک نیز در این پژوهش وارد شد. بعد از تعیین وزن و استانداردسازی، متغیرها در روش تاپسیس وارد شد و پهنه‌بندی انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان داد بارش سالانه با 45/0 بیشترین و باد با 3/0 کمترین تأثیر را بر تعیین توان کشت نخود دارد. همچنین، 1/0 مساحت استان دارای شرایط بسیار خوب، 4/26 شرایط خوب و 5/73 شرایط متوسطی برای کشت نخود دیم دارد. اثر ارتفاع زیاد بر بخش‌های شمال ‌شرق، شیب تند بیش از 30 درصد در نواحی شمالی و شرقی و همچنین دماهای بیش از آستانة تحمل گیاه در غرب استان در دوره‌های گل‌دهی و رسیدگی، مطلوبیت شرایط اقلیمی و محیطی را برای کشت نخود کاهش داده است.