تأملیدر«نظریهاستبدادمداریخلقیاتایرانیان» براساسمتونادبیاتعامیانه؛ نگاهی برفتوت نامه هاوکسب نامه ها
نویسندگان
1 استادیار فرهنگ و ارتباطات دانشگاه گیلان
2 استادیار مردم شناسی دانشگاه گیلان
doi
10.22054/qjss.2019.32409.1813چکیده
با توجه به اهمیت متون و ادبیات و فرهنگ عامیانه و بازتاب خلقیات و ارزشهای اجتماعی ایرانیان در آن، رجوع به بخشی از مهمترین اسناد و منشورها و آییننامههای صنفی یا همان فتوتنامهها بهعنوان گوشهای از ادبیات عامیانه ایرانیان میتواند ما را در شناخت هر چه بیشتر فرهنگ و جامعه ایرانی یاری کند. چراکه بخشی از فرهنگ و آداب ایرانیان در این اسناد تاریخی و ادبی بازتاب پیدا میکند. آیا ما در خلقیات در طول تاریخ ضعف داشتهایم؟ آیا ریشه بسیاری از مشکلات امروز را باید در ریشههای تاریخی و خلقیات ایرانیان در گذشته جست؟ پاسخ به این سؤالات و سؤالاتی از این دست جز با رجوع به تاریخ و منابع مردمشناسی به دست نمیآید. این پژوهش یک مطالعه توصیفی تحلیلی است که با استفاده از روش مطالعه اسنادی و رجوع به اسناد (دسته اول) و متون ادبیات عامیانه، دیدگاه رایج در حوزه متون مربوط به خلقیات ایرانیان را به نقد بکشد. بر پایه یافتههای تحقیق ویژگیهای دیگر خواهانهای همان سخاوت، مسئولیتپذیری، مشارکت و روحیه جمعی و رفق و مدارا در متون ادبیات عامیانه ایرانیان انعکاس و بازتاب یافته است. لذا مدعای رایج مطالعات حوزه خلقیات ایرانیان مورد تردید قرار میگیرد.