شبیه‌سازی رواناب و بار رسوب حوزه آبخیز رودخانه هراز مازندران با بهره‌گیری از الگوی SWAT

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 استادیار دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس

3 دانشیار دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی

4 دانشیار دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

doi
10.22059/jphgr.2015.54459
چکیده

با توجه به احداث سد در خروجی حوضة آبخیز هراز با مساحت 401 هزار و 927 هکتار، شبیه‌سازی رواناب و رسوب حاصل از بارش حایز اهمیت است. برای این منظور، از الگوی SWAT استفاده شد. واسنجی الگو به‌منظور شبیه‌سازی رواناب برای سال‌های 1995 تا 2004 انجام گرفت و با استفاده از نمایه‌های آماریR2، NS و MSE ارزیابی شد. نتایج نشان داد مقادیر آماره‌ها به‌ترتیب در ایستگاه‌های کره‌سنگ 80/0، 77/0 و 93/20، چلاو 75/0، 73/0 و23/1، رزن 79/0، 75/0 و 91/5 و پنجاب 68/0، 55/0 و 7/2 بود. همچنین، واسنجی رسوب در ایستگاه کره‌سنگ برای سال‌های 2002 تا 2006 صورت گرفت و به‌ترتیب مقادیر آماره‌ها 61/0، 60/0 و 60 هزار تن به‌دست آمد. به‌منظور اعتبارسنجی نتایج، این الگو برای سال‌های 2005 تا 2009 اجرا شد. مقادیر ضرایب آماریR2،NS  و MSE به‌ترتیب در ایستگاه‌های کره‌سنگ 87/0، 75/0 و 17/10، چلاو 83/0، 77/0 و 21/0، رزن 81/0، 72/0 و 34/1 و پنجاب 75/0، 70/0 و 67/0 بود. برای اعتبارسنجی بار رسوب نیز از آمار سال‌های 2007 و 2008 استفاده شد که به‌ترتیب مقادیر 68/0، 53/0 و 136 هزار تن به‌دست آمد. نتایج نشان‌دهندة زیاد بودن دقت شبیه‌سازی دبی جریان به‌ترتیب در ایستگاه‌های کره‌سنگ، رزن، پنجاب و چلاو است.