واکاویِ ناممکنی دستیابی به همرأیی در فرآیند تصمیم ـ سازی برنامه-ریزی به میانجیِ انگاشتهایِ «امر واقع» لکانی و «امر سیاسی» موفِ
نویسندگان
1 دانشگاه شهید بهشتی
doi
چکیده
در این مقاله همرأیی در فرآیند تصمیمسازی برنامهریزی و چرایی شکستِ برخی راهبردهای برنامهریزی در این زمینه، مورد بررسی قرار گرفته است. در چارچوب اندیشههای فلسفی و اجتماعی هابرماس، برنامهریزی ارتباطی پایههای اصلی شکلگیری همرأیی عقلانی است. همزمان با مطرح شدن انگاشت «امر واقعِ» لکان و «امر سیاسی» موف، روایت هابرماس از سیاست و برنامهریزی که روایتی مبتنی بر عقلانیت ارتباطی است، مورد پرسش جدی قرار گرفته است. در این ارتباط انگاشتهایی همچون «تعارض» و «آگونیسم» از آن جهت که به شکل کارآمدتری میتوانند بازیهای قدرت و تضاد منافعِ درونی فرآیندهای تصمیمسازی برنامهریزی را آشکار سارند، دارای اهمیت است. وابستگی فکری هابرماس به مکتب فرانکفورت و متأثر بودن نظریهپردازی او در زمینهیِ کنش ارتباطی از روانشناسی رشدِ شناختی، چرخش روانکاوانه را برای پیمودن مسیر پژوهش ضروری ساخته و بهرهگیری از آرای مطرح شده از سوی لکان برای آسیبشناسی نقادانهیِ همرأیی نیز بر مبنای این ضرورت است. در انتها با اشاره به کاستیهای نظریهیِ همرأیی عقلانی و برنامهریزی ارتباطی، محیط تصمیمسازی در برنامهریزی محیطی بسیار پیچیده، نامعلوم و همراه با تعارض معرفی شده که تبیین آن نیازمند رهیافتهای نوین همچون چارچوب لکانی است تا بتوان تعارضهای موجود در فرآیند تصمیمسازی برنامهریزی را شناسایی کرد و درک واقعبینانهتری نسبت به کاربست برنامهریزی به دست آورد.
