سناریوهایی برای آینده زیست‌بوم کارآفرینی دانشجویی در آموزش عالی کشاورزی؛ یک مطالعه موردی

نویسندگان

1 استاد گروه حکمرانی آب و کشاورزی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

3 دانش آموخته دکتری آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ایران.

doi
10.22034/iaeej.2024.428551.1777
چکیده

این پژوهش با بهره‌گیری از روش‌شناسی آمیخته در دو مرحله انجام شد. مرحله اول، به روش گروه کانونی از نوع سریالی به انجام رسید. اطلاعات مورد نیاز از طریق مصاحبه نیمه‌ساختارمند (در مرحله اول) و پرسشنامه انتها باز (در مرحله نهایی) با نمونه‌ای برگزیده از دست‌اندرکاران و ذینفعان زیست‌بوم کارآفرینی و نوآوری دانشگاهی به انجام رسید (n=22). در مرحله اول  ۳۳ عامل تعیین‌کننده برای استقرار و توسعه زیست‌بوم کارآفرینی دانشجویی شناسایی شد و برحسب مضمون مشترک در سه گروه دسته‌بندی گردید. با بهره‌گیری از تحلیل محتوای کیفی و نرم‌افزار Nvivo10 QSR، الگوی مفهومی تعیین‌کننده‌های زیست‌بوم کارآفرینی دانشجویی ترسیم شد. در مرحله دوم با رویکردی آینده‌نگاری به تشکیل ماتریس ۳۱×۳۱ تحلیل اثرات متقابل مؤلفه‌های شناسایی‌شده برای زیست‌بوم کارآفرینی دانشجویی در آموزش عالی کشاورزی با استفاده از نرم‌افزار میک‌مک اقدام شد. نتایج نشان داد هشت مؤلفه نقش تعیین‌کننده در ترسیم زیست‌بوم کارآفرینی دانشجویی دارند که عبارت‌اند از: تسهیل ورود به بازار؛ تسهیل جذب اعتبارات؛ تبدیل تیم‌های کسب‌وکار به هسته فناور؛ تأمین سرمایه اولیه؛ دسترسی به خدمات فنی و آزمایشگاهی؛ پایش مستمر؛ تلفیق با زیست‌بوم نوآوری پیرامونی؛ و پیوند با پارک علم و فناوری استان. بر اساس روش سناریو نگاری در مجموع، 6561 سناریوی احتمالی پـیش‌روی توسعه زیست‌بوم کارآفرینی دانشجویی شناسایی شد. سرانجام بـا اسـتفاده از نرم‌افزار سـناریوویــزارد، یک سـناریوی مطلـوب (دالان سبز)، یک سناریوی بینابین مبتنی بر ادامه وضع موجود (جاده ناهموار) و یک سناریوی بسیار بحرانی (تونل تاریک)؛ یعنی در مجموع سه سـناریوی باورکردنی استخراج و معرفی شد.