تحلیل کیفی موانع و محدودیتهای فراروی تولید سیبزمینی سالم در استان زنجان
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
2 دانشیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
3 استاد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
4 استاد دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
doi
10.22034/iaeej.2024.425384.1774چکیده
با توجه به پیامدهای منفی ناشی از مصرف بیرویه نهاده های شیمیایی در کشاورزی متداول به ویژه بر سلامت انسان و محیط زیست، تولید محصول سالم به منزله یکی از اصلی ترین راهکارهای کشاورزی پایدار در سال های اخیر مورد توجه سیاستگذاران و برنامه ریزان قرار گرفته است؛ هرچند، مسیر توسعه این نوع محصولات چندان هموار نبوده و با دشواری های فراوانی مواجه است. با توجه به اهمیت موضوع، این پژوهش با هدف «تحلیل موانع و محدودیت های فراروی تولید سیب زمینی سالم در استان زنجان» انجام شد. مشارکت کنندگان در این پژوهش خبرگان و مطلعان کلیدی در استان زنجان میباشند که تعداد مناسبی از آن ها با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند به شیوه گلوله برفی انتخاب شدند. برای گردآوری دادهها از مصاحبه های بدون ساختار انفرادی و گروهی استفاده شد و مصاحبه ها تا رسیدن به اشباع داده (پس از انجام 32 مصاحبه) ادامه یافت. داده های گردآوریشده در نرم افزار مکسکیودا با استفاده از تحلیل محتوای کیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. بهمنظور اطمینان از اعتبار دادههای بهدست آمده از مصاحبه ها و دقیق بودن یافتهها به بررسی اعتبارپذیری و تأییدپذیری داده ها پرداخته شد. نتایج نشان داد که اصلی ترین موانع و محدودیت های تولید سیب زمینی سالم در استان زنجان در قالب 48 مفهوم و نه مقوله قرار گرفتند که در بین آن ها سه مقوله مسائل اقتصادی و نبود حمایت اعتباری کافی (17/6 درصد)، مسائل مدیریتی و قانونی (14/4درصد) و ضعف زیرساختی و پشتیبانی (14/2 درصد)، به ترتیب بیشترین اهمیت را داشتند. همچنین، مهمترین موانع و محدودیت های تولید سیب زمینی سالم برحسب مفاهیم شناسایی شده شامل پایین بودن سطح عملکرد تولید سیب زمینی سالم (3/8 درصد)، نداشتن توجیه اقتصادی تولید سیب زمینی سالم (3/7 درصد)، هزینهبر بودن انجام آزمایش های مربوط به صدور گواهی رعایت حد مجاز آلاینده ها (3/5 درصد)، دشواری و زمان بر بودن رویه های قانونی جهت دریافت مجوز و گواهی سیب زمینی سالم (3/5 درصد) و نداشتن برچسب و بسته بندی مناسب برای سیب زمینی سالم (3/5 درصد) میباشند.