فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناخت وضعیت توسعه‌یافتگی و تحلیل نابرابری‌ها در حوزه‌های مختلف جغرافیایی و بخش‌های اقتصادی ابزاری برای برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری مناسب‌تر و متوازن‌تر است. در همین راستا هدف تحقیق حاضر تحلیل تطبیقی سطح توسعه­یافتگی کشاورزی شهرستان‌های استان مازندران، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مناطق تولید محصولات کشاورزی و دامی کشور با روش ساخت شاخص ترکیبی (CI) بود. با مرور نظامند منابع پیشین و همچنین شناخت نگارندگان تعداد 52 شاخص در پنج بعد «توسعه نظام بهره‌برداری»، «دامپروری»، «نهادها و صنایع کشاورزی»، «زراعی و باغی» و «مکانیزاسیون کشاورزی» انتخاب و داده‌های لازم از مراجع معتبر آماری کسب شد. برای بدون‌ مقیاس کردن شاخص‌ها از روش تقسیم بر میانگین و برای انتخاب وزن ابعاد و شاخص‌ها از تکنیک تحلیل شبکه (ANP) با استفاده از نظرات متخصصان حوزه کشاورزی استان مازندران بهره گرفته شد. نتایج شاخص ترکیبی نشان داد که شهرستان‌های آمل، ساری و جویبار بالاترین نمرات سطح توسعه را کسب کردند. همچنین، نتایج تحلیل خوشه‌ای حاکی از این بود که تنها 14 درصد از شهرستان‌های استان شامل سه شهرستان آمل، جویبار و ساری در دسته توسعه‌یافته قرار گرفتند. علاوه بر این، 23 درصد از شهرستان‌ها، شامل پنج شهرستان بابل، بابلسر، بهشهر، قائمشهر و فریدونکنار در دسته به نسبت توسعه‌یافته، حدود 27 درصد دیگر شامل شش شهرستان رامسر، محمودآباد، نور، تنکابن، عباس‌آباد و کلاردشت در دسته کمتر توسعه‌یافته و 36 درصد آن‌ها نیز شامل هشت شهرستان چالوس، سوادکوه، سوادکوه شمالی، سیمرغ، گلوگاه، میاندرود، نکا و نوشهر در دسته شهرستان‌های توسعه‌نیافته از لحاظ شاخص ترکیبی توسعه کشاورزی قرار گرفتند. در این پژوهش برای نمایش تحلیل فضایی وضعیت توسعه‌یافتگی کشاورزی شهرستان‌های استان، از سامانه اطلاعات جغرافیایی استفاده شد. با استناد به داده‌های پژوهش لازم است توسعه بخش کشاورزی در شهرستان‌های با سطح توسعه پایین‌ مورد توجه سیاست‌گذاران، برنامه ریزان و مجریان توسعه کشاورزی کشور و استان قرار گیرد.