منصب معونت در شهرهای دوره آل‌بویه

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده تاریخ/پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 کارشناسی ارشد تاریخ ایران اسلامی/ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

doi
چکیده

هدف از این پژوهش بررسی روند دگرگونی معنایی و کارکردی منصب معونت از 321 تا 448 هجری قمری است. در این تحقیق به تأثیرات «ساختار سیاسی دولت آل ‌بویه» و «تحولات درونی شهرها» بر نمود بیش‌ از ‌پیش منصب «معونت» در جامعۀ شهری آل ‌بویه پرداخته می‌شود. روش انجام این پژوهش بر نظریۀ‌ «نقش» و «کارکرد» گیدنز در حوزۀ علوم اجتماعی استوار است. بر این اساس، با توجه به منابع مکتوب، داده‌های منابع گردآوری و پس از آن با صورت‌بندی مبانی نظری، ضمن توصیف وضعیت «معونت»، داده‌های به ‌دست ‌آمده ارزیابی شده است. یافته‌های پژوهش گویای آن است که اهمیت ‌یافتن منصب معونت، به‌مثابۀ بازوی نظامی و مجری قانون در شهرها، نشان‌دهندۀ بهره‌گیری هوش‌مندانۀ امرای آل‌ بویه از تغییرات اجتماعی (شکل‌گیری فرهنگ غیردینی)، و رضایت ‌نداشتن رعایای شهری از نهاد شرطه، و با هدف تسلط بر بغداد و دستگاه خلافت عباسی بوده است.