بررسی تأثیرات سیاسی و اجتماعیِ طریقت‌های کردستان در آغاز سدة بیستم

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ دانشگاه بوعلی سینا

doi
چکیده

در آغاز قرن بیستم، رهبران طریقت‌های کردستان، به‌ویژه نقشبندیه، برای افزایش نفوذ و اعتبارِ سیاسی و اجتماعی خود، در عرصه‌های گوناگون، اقدامات بسیاری انجام دادند. در دورة مشروطه و پس از آن، نفوذ رهبران طریقت نقشبندیه افزایش یافت و این رهبران در ماجرای شورش‌های سه‌گانة سالارالدوله در کردستان از وی حمایت کردند، با وقوع جنگ جهانی اول به جانب عثمانی گراییدند و به هم‌راه ارتش آن کشور وارد کردستان ایران شدند و مریدان‌شان را به جهاد در برابر کفارِ روسیه و انگلستان فراخواندند؛ اما در عین حال، گاه با قدرت‌های درگیرِ جنگ نیز وارد معامله‌های سیاسی می‌‌شدند. به‌ طور کلی، طریقت‌های کردستان در این دوره به بیش‌ترین میزانِ فعالیت سیاسی و اجتماعی دست یازیدند تا بر قدرت سیاسی و اجتماعی خود بیفزایند؛ امری که در نهایت، با روی کار آمدن رضا‌خان، به شکست آنان در این عرصه‌ها منتهی شد.