بررسی موانع و بازدارنده‌های استقرار کارآفرینی سبز در واحدهای تولید گلخانه‌ای استان گلستان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گرایش نوآوری و کارآفرینی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

2 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

3 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

4 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

doi
10.22034/iaeej.2023.408862.1745
چکیده

امروزه تغییر رفتار انسانی با اتخاذ کارآفرینی سبز برای آینده‌ای پایدار لازم است. کارآفرینی سبز به ‌عنوان یک اصطلاح جدید پایداری و راهبردی برای سبزتر کردن تجارت و کسب‌و‌کار با به حداقل رساندن عوامل مضر بر محیط‌ زیست و تعهد به پایداری اقتصادی و اجتماعی ارائه‌ شده ‌است. با این حال علی‌رغم مزایا و منافع کارآفرینی سبز در بخش کشاورزی، موانع متعددی نیز بر سر راه توسعه آن وجود دارد. هدف اصلی این تحقیق شناسایی موانع و بازدارنده‌های کارآفرینی سبز در واحدهای گلخانه‌ای استان گلستان با تحلیل PESTEL است. جامعه آماری مورد مطالعه شامل واحدهای گلخانه‌‌‌­ای کاشت سبزی و صیفی‌جات فعال در استان گلستان بودند که نمونه­ها به ‌صورت تمام ­‌شماری با 70 بهره‌بردار گلخانه‌ای مورد مطالعه قرار گرفت. این پژوهش از لحاظ نوع هدف، کاربردی و از نظر شیوه­ گردآوری اطلاعات، توصیفی و از نوع همبستگی است. در میان تحقیقات مختلف، در تحقیق حاضر بررسی موانع و چالش‌های کارآفرینی سبز برای نخستین بار براساس تحلیل PESTEL انجام گرفت. ‌روایی صوری آن طبق نظر جمعی از کارشناسان و متخصصان جهاد کشاورزی استان گلستان و اعضای هیئت ‌علمی ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری تأیید گردید و روایی همگرا با استفاده از شاخص میانگین واریانس استخراج شده و نیز پایایی با استفاده از محاسبه آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی (بالاتر از 0/6) تأیید گردید. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل عاملی تأییدی مبتنی بر روش حداقل مربعات جزئی با نرم‌افزار Smart PLS3 استفاده شد. نتایج نشان داد که براساس ضریب مسیر و واریانس استخراج شده (R2) به ترتیب عوامل زیست‌محیطی، اجتماعی، قانونی، تکنولوژیکی، سیاسی و اقتصادی مهم‌ترین چالش‌ها و موانع کارآفرینی سبز هستند. خرید تضمینی و قراردادی محصولات سبز توسط دولت، اصلاح مقررات و قوانین جهت صادرات محصول و برندسازی محصولات سبز برای توسعه کارآفرینی سبز پیشنهاد می ­شود.