بررسی آزمایشگاهی تاثیر رسوبات درشت دانه بستر بر روند ته نشینی و تله اندازی رسوبات چسبنده معلق

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 گروه مهندسی آب، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

3 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

doi
10.30482/jhyd.2018.81360
چکیده

یکی از عوامل مؤثر بر ته-نشینی و تله‌اندازی رسوبات چسبنده، جنس بستر می‌باشد. در این پژوهش با استفاده از فلوم دایره‌ای به بررسی تاثیر رسوبات بستر بر تله‌اندازی و ته‌نشینی رسوبات معلق در غلظت‌های گوناگون و تنش‌های برشی مختلف جریان پرداخته شده است. آزمایش‌ها در دو حالت بستر صاف و بستر با رسوبات درشت دانه (D50= 2.4 , 9.4 mm) برای غلظت‌های اولیه 5، 10 و 20 گرم بر لیتر و سرعت‌های جریان 14/0، 24/0 و 34/0 متر بر ثانیه انجام شد. نتایج نشان داد در دو حالت بستر صاف و زبر، غلظت رسوبات معلق با گذشت زمان کاهش می‌یابد اما بستر‌های زبر موجب افزایش نرخ ته‌نشینی و افزایش زمان رسیدن به غلظت تعادلی می‌شود. همچنین نتایج نشان می‌دهد ضریب تله‌اندازی در بستر ماسه‌ای و شنی با افزایش تنش‌برشی و غلظت اولیه، نسبت به بستر صاف بترتیب تا 7/5 و 5/3 برابر افزایش می‌یابد. افزایش ضریب تله‌اندازی در تنش‌های برشی بزرگتر را می‌توان با تاثیر رسوبات درشت دانه بستر بر کاهش سرعت جریان و ایجاد پدیده‌های ترکشی- رفت و برگشتی ناشی از آشفتگی جریان بیان نمود.