نگرش تصویری جامی در تلمیحات

نویسندگان

1 دانش آموخته زبان و ادبیات فارسی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.30473/prl.2023.64451.1990
چکیده

تصویر، رابطۀ بین جهان بیرونی و جهان درونی شاعر و هنرمند است. تصویر در شعر، معادله‌ی بین دو پدیده مثلاً میان مشبّه و مشبّهٌ‌به است که هدف از آن اثبات زیبایی یا تناسب است. تلمیح، یکی از شگردهای بلاغی است که برای تأثیر کلام به کار می‌رود و بر پایه تشبیه و تناسب است. جامی، یکی از سرآمدان شعر سبک عراقی است که استفاده چشمگیری از تلمیح کرده است، او با استفاده از تشبیه، استعاره،ایهام و کنایه و... تصاویری را در ذهن برجسته و مجسم می‌کند و به آن حالت عینیت و همانندی می‌دهد. او در شعر مخصوصاً غزل با استفاده از تلمیح، تصاویر زیبایی را خلق کرده است. برجسته‌ترین تلمیحات جامی در غزل عبارت‌اند از: تلمیحات و اشارات قرآنی و ماجرای پیامبران، تلمیحات تاریخی- داستانی و تلمیحات و اشارات اساطیری. نگارندگان با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی به بررسی نگرش تصویری جامی در تلمیحات غزل پرداختند. جامی، برای بیان اندیشه خود از مفاهیم مهم عرفانی چون «وحدت وجود، تجلّی، فقر، فنا و...» و نیز با استفاده از صناعات ادبی مانند: (تشبیه، استعاره، ایهام و کنایه و...) استفاده کرده است.

کلیدواژه‌ها