فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نظام ترویج کشاورزی همواره از ابعاد مختلف نیازمند تحول و تعدیل ساختاری بوده است که در این زمینه، رویکردهای نهادی اصلاح‌گرایانه نظیر تکثرگرایی مطرح شده است. بر این اساس، هدف این پژوهش آمیخته (کیفی-کمّی)، شناسایی مؤلفه‌ها و الزامات نظام ترویج کشاورزی تکثرگرا در ایران بود که با استفاده از تکنیک دلفی انجام گرفت. اعضای پانل در دور اول شامل 20 نفر و در دور دوم 11 نفر از خبرگان دانشگاهی و حرفه‌ای ترویج و آموزش کشاورزی بودند که با توجه به سطح تحصیلات، سوابق پژوهشی و یا داشتن تجربه کافی در حوزه ترویج کشاورزی تکثرگرا به شکل هدفمند انتخاب شدند. به­ منظور تجزیه و تحلیل داده ­ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS، از میانگین، انحراف­ معیار، ضریب ­تغییرات و ضریب هماهنگی کندال بهره گرفته شد. پس از انجام دو دور از تکنیک دلفی، 10 مؤلفه اصلی برای نظام ترویج کشاورزی تکثرگرا شامل ساختار سازمانی، منابع اطلاعاتی، کارگزاران ترویج کشاورزی، منابع مالی، سیاست‌ها و راهبردها، روش­ ها و کانال ­های ارتباطی، مخاطبان، شیوه سازماندهی و مدیریت، محتوا و موضوعات و رهیافت‌ها، شناسایی شدند. همچنین، اجرای تکنیک دلفی در دور دوم منجر به شناسایی 24 الزام مختلف برای نظام ترویج کشاورزی تکثرگرا در ایران گردید که این الزامات با استفاده از تکنیک تحلیل محتوای کیفی با رویکرد تلخیصی و بر اساس تناسب مفهومی و قرابت معنایی مفاهیم، در قالب 10 گروه کلی اعم از توجه به رهیافت‌های ترویجی، توسعه امکانات و خدمات پشتیبانی، الزامات ساختاری، کاهش تصدی‌گری دولت، الزامات قانونی، پوشش فراگیر گروه ­ها و مخاطبان، پایش و ارزشیابی مستمر، شبکه­ سازی و هماهنگی بین کنشگران، ظرفیت­ سازی و توسعه شایستگی ­های حرفه ­ای و محتواسازی هدف مند برای برنامه‌های ترویجی، دسته ­بندی شدند. در مجموع، توجه به مؤلفه ­ها و الزامات شناسایی شده در این پژوهش می­ تواند در عمل، راهنمای مناسبی برای طراحی یک الگوی مطلوب از نظام ترویج کشاورزی تکثرگرا و در عین حال، اجرا و پیاده­ سازی چنین نظامی در کشور باشد.