تدوین سناریوهای بازتخصیص منابع آب بخش کشاورزی در حوضه آبریز کارون بزرگ؛ کاربست همبست آب- غذا- انرژی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

2 دانشجوی دکتری ترویج کشاورزی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

3 استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

4 کارشناس ارشد سازمان آب و برق خوزستان، اهواز، ایران

doi
چکیده

استان خوزستان با برخورداری از بیش­ترین منابع آب­ های روان و اراضی حاصلخیز به عنوان بزرگ ­ترین تولید کننده­ ی مواد غذایی کشور، نقشی تعیین­ کننده در امنیت­ غذایی کشور ایفا می­ کند. در عین حال طی دو دهه گذشته، وضعیت منابع آب این استان نیز به موازات دیگر مناطق کشور، به لحاظ کمی و کیفی دستخوش تغییرات اساسی شده است. در این راستا، هدف اصلی پژوهش حاضر ارائه سناریوهای مختلف بازتخصیص منابع آب کشاورزی با توجه به همبست آب- غذا- انرژی در حوضه آبریز کارون بزرگ است. این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و از روش آمیخته بر اساس روش ­شناسی تحلیل اثرات متقابل استفاده شده است. مشارکت‏ کنندگان در این پژوهش شامل صاحب ‏نظران سه حوزه آب، غذا و انرژی می‏ باشند که با استفاده از روش نمونه­ گیری هدفمند موارد شناخته شده انتخاب شدند. پیشران‌های اولیه با استفاده از نظر متخصصان و همچنین با مرور سیستماتیک منابع معتبر شناسایی شدند. ماتریس‏ های قضاوت آثار متقابل بر مبنای پیشران‏ های شناسایی شده، طراحی گردید و پس از تکمیل و وزن‏دهی این ماتریس ‏ها توسط پنل پاسخگویان، تجزیه و تحلیل اطلاعات در محیط نرم ­افزارهای MICMAC و Scenario Wizard  انجام گرفت. در این پژوهش، شش پیشران به عنوان عوامل کلیدی در بازتخصیص منابع آب کشاورزی بر اساس همبست آب، غذا و انرژی در حوضه آبریز کارون بزرگ شناسایی گردید. در نهایت نیز ضمن ارائه­ ی سه سناریوی اصلی، پیشنهادهایی جهت بهبود سیستم بازتخصیص منابع آب بین بخش­ های آب، غذا و انرژی در منطقه مورد مطالعه ارائه شده است.