تدوین سناریوهای بازتخصیص منابع آب بخش کشاورزی در حوضه آبریز کارون بزرگ؛ کاربست همبست آب- غذا- انرژی
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
2 دانشجوی دکتری ترویج کشاورزی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
3 استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.
4 کارشناس ارشد سازمان آب و برق خوزستان، اهواز، ایران
doi
چکیده
استان خوزستان با برخورداری از بیشترین منابع آب های روان و اراضی حاصلخیز به عنوان بزرگ ترین تولید کننده ی مواد غذایی کشور، نقشی تعیین کننده در امنیت غذایی کشور ایفا می کند. در عین حال طی دو دهه گذشته، وضعیت منابع آب این استان نیز به موازات دیگر مناطق کشور، به لحاظ کمی و کیفی دستخوش تغییرات اساسی شده است. در این راستا، هدف اصلی پژوهش حاضر ارائه سناریوهای مختلف بازتخصیص منابع آب کشاورزی با توجه به همبست آب- غذا- انرژی در حوضه آبریز کارون بزرگ است. این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و از روش آمیخته بر اساس روش شناسی تحلیل اثرات متقابل استفاده شده است. مشارکت کنندگان در این پژوهش شامل صاحب نظران سه حوزه آب، غذا و انرژی می باشند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند موارد شناخته شده انتخاب شدند. پیشرانهای اولیه با استفاده از نظر متخصصان و همچنین با مرور سیستماتیک منابع معتبر شناسایی شدند. ماتریس های قضاوت آثار متقابل بر مبنای پیشران های شناسایی شده، طراحی گردید و پس از تکمیل و وزندهی این ماتریس ها توسط پنل پاسخگویان، تجزیه و تحلیل اطلاعات در محیط نرم افزارهای MICMAC و Scenario Wizard انجام گرفت. در این پژوهش، شش پیشران به عنوان عوامل کلیدی در بازتخصیص منابع آب کشاورزی بر اساس همبست آب، غذا و انرژی در حوضه آبریز کارون بزرگ شناسایی گردید. در نهایت نیز ضمن ارائه ی سه سناریوی اصلی، پیشنهادهایی جهت بهبود سیستم بازتخصیص منابع آب بین بخش های آب، غذا و انرژی در منطقه مورد مطالعه ارائه شده است.