بلاغت شعر هوشنگ ایرانی

نویسندگان

1 دانشکده علوم اجتماعی و انسانی-گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران

2 گروه زبان و ادبیات فارسی-دانشکده علوم اجتماعی و انسانی - دانشگاه مازندران

doi
10.30473/prl.2022.60502.1887
چکیده

این پژوهش با هدف خوانش شعر هوشنگ ایرانی بر اساس منطق طرحواره‌ای برای دستیابی به مولفه‌های تصویری شعر «کتاب فروشی_آرمان» انجام گردید. این رویکرد با استفاده از جست‌و‌جوی هم‌پوشانی تفسیرهای متن و مولف با استفاده از منابع روانشناختی و پدیدارشناختی است. در شعر «کتاب فروشی_آرمان»، تصاویر عمق بر پایه‌ی تصاویر اتفاقی از طریق قابلیت حسی و تجسم عمل به کار گرفته‌شده است. به لحاظ ساختار تصویرپردازی نیز، کتابفروشی-آرمان، در کانون قرار دارد که با استفاده از هنجارگریزی نوشتاری، تصاویر شعری خلق‌شده‌اند. لحن این تصویر بر اساس موسیقی شعر که بر وزن بحر هزج مسدس اخرب محجوب است، لحنی خیزابی و تند دارد. همچنین این شعر به لحاظ کارکردی، اجتماعی است و همچون یک بیانیه‌ی انتقادی، به‌نقد قشر روشنفکر و ارتباط آن با جامعه می‌پردازد. این شعر از تصویر سینمایی بهره می‌گیرد و دارای غنای تصویری به‌جهت بهره‌گیری از معنای ثانویه‌ی کلمات است. نهایتا این شعر از تصویری مستقل و همچنین محدود به‌جهت دامنه‌ی کم واژگان بهره می‌برد. تصاویر عمق به‌لحاظ کاربرد معنای ثانویه و در جهت طرز سورئالیسم، با ایجاد تجسم در جهت اثبات با کانون قرار دادن مفهوم کتابفروشی، با کارکرد اجتماعی شعر همراه و منطبق است.