بررسی تاثیر نااطمینانی نرخ ارز بر جذب مالیات های غیرمستقیم در ایران: رهیافت فازی

نویسندگان

1 فارغ التحصیل دکترای اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، ایران.

2 استادیار اقتصاد ، دانشکده مدیریت، اقتصاد و حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22034/ecoj.2023.57281.3212
چکیده

نااطمینانی نرخ ارز یکی از عواملی است که اقتصاد ایران را با چالش‎های متعددی مواجه نموده و موجب بی‎ثباتی در متغیرهای اقتصاد کلان شده است. در این بین متغیر مالیات‎های غیرمستقیم نیز بخاطر دو زیربخش مهم مالیات بر واردات و مالیات بر معاملات، می‎تواند تحت تاثیر نااطمینانی نرخ ارز قرار گیرد. تغییر در مالیات‎های غیرمستقیم نیز به نوبه خود، بودجه دولت را تحت تاثیر قرار داده و عواقب کسری بودجه، کل اقتصاد را با مشکل مواجه خواهد نمود. از این رو، در این تحقیق، تاثیر نااطمینانی نرخ ارز بر مالیات­های غیرمستقیم با استفاده از روش رگرسیون فازی طی دوره 1400-1370 بررسی شده است. نتایج نشان داد که نااطمینانی نرخ ارز، تاثیر منفی و قابل توجهی بر جذب مالیات­های غیر مستقیم در اقتصاد ایران دارد. مقدار متوسط ضریب تاثیر برابر 0431/0- بوده که بین دو حد بالا 0338/0- و پایین 0524/0- قرار می­گیرد. همچنین نتایج نشان می‎دهد نرخ تورم بیشترین تاثیر منفی و درآمدهای نفتی بیشترین تاثیر مثبت را بر جذب مالیات­های غیرمستقیم در اقتصاد ایران دارند.