بررسی تاثیر نااطمینانی نرخ ارز بر جذب مالیات های غیرمستقیم در ایران: رهیافت فازی
نویسندگان
1 فارغ التحصیل دکترای اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، ایران.
2 استادیار اقتصاد ، دانشکده مدیریت، اقتصاد و حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22034/ecoj.2023.57281.3212چکیده
نااطمینانی نرخ ارز یکی از عواملی است که اقتصاد ایران را با چالشهای متعددی مواجه نموده و موجب بیثباتی در متغیرهای اقتصاد کلان شده است. در این بین متغیر مالیاتهای غیرمستقیم نیز بخاطر دو زیربخش مهم مالیات بر واردات و مالیات بر معاملات، میتواند تحت تاثیر نااطمینانی نرخ ارز قرار گیرد. تغییر در مالیاتهای غیرمستقیم نیز به نوبه خود، بودجه دولت را تحت تاثیر قرار داده و عواقب کسری بودجه، کل اقتصاد را با مشکل مواجه خواهد نمود. از این رو، در این تحقیق، تاثیر نااطمینانی نرخ ارز بر مالیاتهای غیرمستقیم با استفاده از روش رگرسیون فازی طی دوره 1400-1370 بررسی شده است. نتایج نشان داد که نااطمینانی نرخ ارز، تاثیر منفی و قابل توجهی بر جذب مالیاتهای غیر مستقیم در اقتصاد ایران دارد. مقدار متوسط ضریب تاثیر برابر 0431/0- بوده که بین دو حد بالا 0338/0- و پایین 0524/0- قرار میگیرد. همچنین نتایج نشان میدهد نرخ تورم بیشترین تاثیر منفی و درآمدهای نفتی بیشترین تاثیر مثبت را بر جذب مالیاتهای غیرمستقیم در اقتصاد ایران دارند.