دانش محلی کاربرد گیاهان مرتعی در غذاهای سنتی قوم لک در شهرستان دره‌شهر، استان ایلام

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت مرتع، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران.

2 دانشیار، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران.

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مهندسی آب، دانشکده آب‌وخاک، دانشگاه زابل، ایران.

4 دانش‌آموخته دکتری گروه مدیریت مرتع، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران.

doi
10.22054/qjik.2025.80569.1428
چکیده

مطالعات طبخ غذاهای محلی اطلاع از فرسایش شدید دانش سنتی در سراسر جهان می‌دهند. هدف از این مطالعه، 1) معرفی غذاها و خوراکی‌های سنتی مورد استفاده توسط جوامع محلی قوم لک در شهرستان درّه‌شهر و 2) شناسایی گونه‌های گیاهی محلی مورد کاربرد به عنوان مواد اولیه در تهیه این غذاها و خوراکی‌های سنتی و 3) بررسی و شناخت ارزش دانش بومی مردم در زمینه‌ی شیوه‌های متفاوت بهره‌برداری و طبخ خوراک‌های محلی بود.روش اصلی در این تحقیق، اطلاعات یابی به شیوه مستقیم و جمع‌آوری داده‌های خام بود. روش‌های جمع‌آوری اطلاعات در این تحقیق شامل مشاهده میدانی، مصاحبه نیمه ساختارمند و مشاهده مشارکتی بود. با 64 نفر از اهالی روستاهای فرهادآباد، فاضل آباد، گله زرد، غلام آباد و جعفرآباد مصاحبه شد تا مراحل جستجو، برداشت و فرآوری گیاه همراه با مردم محلی ثبت شود. نتایج نشان داد که مردم محلی از دانش بالایی برخوردار بوده و در مجموع 23 گونه گیاهی شناسایی شد که در طبخ خوراک‌های سنتی و محلی به کار برده می‌شد. این دانش نه تنها در خصوص روش های تهیه غذا بود بلکه در مورد فاکتورهای مرتبط با گیاهان همچون زیستگاه گیاه، مراحل رشد، بهترین زمان برداشت و روش برداشت ضمن رعایت اصول بهره برداری پایدار بود.