رفتار مصرف انرژی در نظام‌های کشت گلخانه‌ای بر اساس نظریه ارزش-باور-هنجار : مورد مطالعه استان کرمان

نویسندگان

1 استاد بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 دانش آموخته دکتری، بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

3 استاد، بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

doi
چکیده

مصرف پایدار انرژی در کشاورزی در راستای حفاظت تمام محیط ­زیست نمی­ تواند با کمک فناوری تأمین شود، بلکه نیازمند تغییر رفتار انسان­ ها است. در حال حاضر رفتارهای زیست‌محیطی انسان، به عنوان یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین عوامل بر محیط‌ زیست شناخته شده است؛ لذا نحوه رفتارهای مدیریتی مصرف نهاده­ های کشاورزی و اتخاذ تصمیماتی مبنی بر مصرف بهینه انرژی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف تحلیل رفتار مصرف انرژی در نظام­ های کشت گلخانه ای بر اساس مؤلفه­ های نظریه ارزش-باور-هنجار انجام گرفت. جامعه آماری تحقیق، گلخانه­ داران کشت خیار در استان کرمان بودند که 356 نفر از آن­ ها با استفاده از نمونه­ گیری خوشه­ ای دو مرحله ای انتخاب شدند. طبق نتایج به دست آمده مؤلفه­ های "جهان­ بینی­ بوم ­ زیستی"، "آگاهی از پیامدها"، "احساس وظیفه و مسئولیت ­پذیری"، هنجارهای زیست‌محیطی"، "ارزش­ های زیست­ بوم"، "ارزش­ های نوع ­دوستانه" و" ارزش ­های خودمحوری" اثر معنی داری بر رفتار مصرف انرژی داشتند و توانستند درصد قابل توجهی از تغییرات واریانس متغیر رفتار مصرف انرژی را پیش بینی کنند. هم­چنین، تحلیل اثرات کل متغیرهای مؤثر بر رفتار مصرف انرژی نشان دهنده ­ی تأثیرپذیری زیاد گلخانه­ داران نسبت به ارزش­ های خود محوری در راستای مصرف بهینه انرژی می­ باشد. به‌طورکلی نتایج این مطالعه به توسعه مدل ­های یکپارچه و جامع­ تری در زمینه رفتار مصرف انرژی در گلخانه­ های کشاورزی کمک می­ کند.