تنظیم خانواده، اسلام و حقوق بشر زنان در ایران

نویسندگان

1 استاد مدعو دانشگاه مونترال و پژوهشگر همکار دانشگاه مک‌گیل

doi
چکیده

ایران پس از وقوع انقلاب اسلامی و طی جنگ با عراق شاهد افزایش نرخ زاد و ولد بود. زاد و ولد کودکان آن اندازه هشدار دهنده بود که مقامات مذهبی و دولتی همراه با دانشگاهیان و سیاست‌گذاران مبارزه‌ای هماهنگ شده را برای کنترل زاد و ولد آغاز کردند. با وجود موفقیت‌آمیز بودن فوق‌العاده این مبارزه، نکته مبهم این است که ایران چگونه توانست نرخ زاد و ولد ۶/۵ درصد را در سال ۱۹۷۰ به نرخ رشد ۲ درصد در سال ۲۰۰۲ کاهش دهد. این موفقیت را تنها در پرتو چگونگی درگیر شدن زنان در سیاست‌گذارای عمومی و نقش داوطلبانه آنها در این کار می‌توان درک کرد. نقش زنان در این اقدام ملی بسیار کلیدی بود و راه را برای ورود ایران به گفتمان بین‌المللی برابری زنان هموار کرد. امروزه انجمن تنظیم خانواده ایران که بیشتر زنان داوطلب اعضای آن را تشکیل داده‌اند بهداشت تولید مثل جنسی را یکی از مفاد حقوق بشر اعلام کرده است.