سیاست خارجی خاورمیانه‌ای فرانسه پس از جنگ سرد

نویسندگان

1 دانشیار روابط بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی

2 کارشناس ارشد روابط بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

بر اساس نظریه‌های سیستمی، ساختار نظام بین‌الملل بر رفتار و سیاست خارجی کشورها تأثیرگذار است و لذا تغییر این ساختار با فروپاشی شوروی باید تبعات تازه‌ای را در بر داشته باشد. از جمله این تبعات این است که در نظام شبه تک قطبی پس از جنگ سرد استقلال عمل کشورها از تک ابر قدرت کاهش می‌یابد. یکی از کشورهای عمده اروپایی که در طول تاریخ حتی در دوران متصلب جنگ سرد و پس از آن خواهان ایفای نقشی مستقل از آمریکا در عرصه بین‌المللی به طور عام و خاورمیانه به طور خاص بوده کشور فرانسه است از این رو بررسی سیاست خارجی کشورهایی چون فرانسه که در طول جنگ سرد و پس از آن سعی در استقلال عمل دارند می‌تواند برای نظریه‌پردازان رشته روابط بین‌الملل نیز جالب باشد. در این نوشتار به دنبال بررسی سیاست خارجی فرانسه پس از جنگ سرد در خاورمیانه هستیم. پرسش کلیدی این نوشتار این است که مهم‌ترین اهداف و استراتژی‌های فرانسه در خاورمیانه پس از جنگ سرد چه بوده است؟ فرضیه این نوشتار این است که تحقق چند جانبه گرایی و مخالفت با هژمونی آمریکا و تأمین جریان آزاد انرژی مهم‌ترین اهداف فرانسه در منطقه خاورمیانه در دوران پس از جنگ سرد و توسل به قواعد حقوق بین‌الملل و تأکید بر نقش نهادهای بین‌المللی از مهم‌ترین استراتژی‌های فرانسه در راستای تحقق اهداف و منافع خود در خاورمیانه طی دوران پس از جنگ سرد به حساب می‌آید. طی بررسی این فرضیه سیاست خارجی فرانسه در برابر منازعه اعراب و اسرائیل بحران‌های عراق و برنامه هسته‌ای ایران، مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد.