راهکارهای بهبود فرآیند مدیریت دانش در نظام نوین ترویج کشاورزی (مورد مطالعه: استان زنجان)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 استادیار، مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

4 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

doi
چکیده

مدیریـت دانـش در بخش کشاورزی بـرای دسترسـی کشـاورزان بـه دانش فنـی و یافته ­هـای تحقیقاتـی یکی از ارکان اصلـی نظـام ترویـج کشـاورزی اسـت. هدف این پژوهش پیمایشی، شناسایی راهکارهای مؤثر بر فرآیند مدیریت دانش در نظام نوین ترویج کشاورزی است. جامعه مورد مطالعه کلیه کارشناسان ترویج کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان و محققان معین مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی این استان به‌ترتیب 143 و 28 نفر بودند که به­صورت تمام شماری مورد مطالعه قرار گرفتند. به‌منظور سنجش راهکارهای بهبود فرآیند مدیریت دانش در مجموع از 37 گویه در چهار بعد استفاده شد. برای سنجش روایی ابزار تحقیق علاوه بر نظرخواهی از متخصصان (روایی صوری)، از میانگین واریانس استخراج شده (AVE) و برای سنجش پایایی نیز از آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی (CR) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده­ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS:24 و Smart PLS:3 انجام شد. بر اساس یافته­ های تحقیق، به‌ترتیب در بعد تولید دانش راهکار «وجود سامانه‌های مدیریت ایده ­ها»، در بعد ذخیره‌سازی دانش «ثبت و نگهداری پژوهش­ ها و تجارب ارزنده محققان، مروجان و کارشناسان»، در بعد سازماندهی و پردازش دانش «سازماندهی دانش و اطلاعات بهره­برداران به شیوه­ های مختلف» و در بعد توزیع و انتقال دانش «تولید انواع رسانه‌های نوشتاری و الکترونیکی برای انتقال دانش در بین ذینفعان بر اساس ویژگی‌‎ها و نیازهای آن‌ها» در بالاترین رتبه‌ها قرار گرفتند. همچنین، یافته‌های حاصل از تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که راهکارهای بهبود فرآیند مدیریت دانش دارای چهار مؤلفه اصلی تولید، ذخیره‌سازی، پردازش و سازماندهی و توزیع دانش است و همگنی و پایایی معرف‌ها مورد تأیید بود.