بررسی ارتباط امنیت غذایی و پایداری زراعی خانوارهای کشاورز شهرستان آمل

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشدگروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

3 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

4 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

5 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

doi
چکیده

نظر به اهمیت جایگاه امنیت غذایی و پایداری کشاورزی در برنامه ­های سند چشم ­انداز توسعه ایران، هدف از تحقیق حاضر بررسی ارتباط پایداری زراعی و امنیت غذایی خانوارهای کشاورز مناطق روستایی شهرستان آمل می‌باشد. در این راستا، داده­ های موردنیاز به روش نمونه­ گیری تصادفی طبقه­ ای از 105 خانوار کشاورز در منطقه به دست آمد. جهت بررسی وضعیت امنیت غذایی خانوارها از شاخص استراتژی مقابله­ ای استفاده شد. همچنین برای تعیین پایداری زراعی از یک شاخص تجمیع ­شده بر اساس جنبه­ های اقتصادی، اجتماعی و محیط ­زیستی با استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی استفاده شد. برای بررسی رابطه پایداری و ناامنی غذایی از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. بر اساس نتایج، حاشیه ناخالص سود از جنبه اقتصادی، همدلی از جنبه اجتماعی و آفت‌کش‌ها از جنبه محیط ­زیستی بیشترین تأثیر را بر پایداری زراعی داشته ­اند. همچنین 57% از خانوارهای کشاورزان مناطق روستایی شهرستان آمل از ناامنی غذایی رنج می­برند. 39% ناامنی غذایی متوسط و فقط 4% از امنیت غذایی برخوردارند. به علاوه پاسخگویان، سطوح متفاوتی از استراتژی­های مقابله را برای مقابله با ناامنی غذایی مورد استفاده قرار می­دهند. همچنین رابطه مثبت و معنی ­داری بین پایداری اجتماعی و امنیت غذایی در مناطق روستایی شهرستان آمل وجود دارد. در حالی­که بین پایداری اقتصادی و محیط ­زیستی با امنیت غذایی در منطقه مطالعاتی رابطه معنی ­داری یافت نشد.