مدل‌یابی ویژگی‌های شخصیتی، هیجان خشم و رفتارهای رانندگی تهاجمی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران

2 استادیار، روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22054/jcps.2019.34667.1930
چکیده

پژوهش حاضر با هدف آزمون نقش واسطه‌ای هیجان خشم رانندگی در رابطة ویژگی‌های شخصیت و بیانگری خشم رانندگی انجام شد. 400 راننده به فهرست پنج عامل بزرگ (FFI، جان و استریستاوا، 1999)، فرم کوتاه مقیاس خشم رانندگی (DAS-SF، دفنباخر، آتینگ و لینچ، 1994) و فهرست بیانگری خشم رانندگی (DAEI، دفنباخر، لینچ، آتینگ و سوام، 2002) پاسخ دادند. در مطالعه همبستگی حاضر، به منظور آزمون روابط ساختاری بین منابع اطلاعاتی چندگانه در مدل‌ مفروض از روش آماری مدل‌یابی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد که بین ویژگی روان‌آزرده‌گرایی با هیجان خشم و بیانگری غیرانطباقی خشم رانندگی، رابطة مثبت و معنادار و با بیانگری انطباقی خشم رانندگی، رابطة منفی و معنادار وجود داشت. همچنین، نتایج نشان داد که بین ویژگی‌های برونگردی، وظیفه‌شناسی، سازگاری و گشودگی با هیجان خشم رانندگی و بیانگری غیرانطباقی خشم رانندگی، رابطة منفی و معنادار و با بیانگری انطباقی خشم رانندگی، رابطة مثبت و معنادار وجود داشت. علاوه بر این، نتایج نشان داد که مدل مفروض واسطه‌مندی نسبی هیجان خشم رانندگی در رابطه بین ویژگی‌های شخصیت و بیانگری خشم رانندگی برازش مطلوبی داشت. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که بخشی از پراکندگی مشترک بین دوایر مفهومی ویژگی های شخصیت و بیانگری انطباقی و غیرانطباقی خشم رانندگی از طریق هیجان خشم رانندگی قابل تبیین است.