فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شرایط نامساعد اقتصادی- اجتماعی حاکم بر جوامع روستایی، سبب آسیب­ پذیری بیشتر آن‌ها در برابر خشکسالی شده است. هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل مؤثر بر آسیب‌پذیری خانوار کشاورز در هنگام رویارویی با خشکسالی است. جامعه آماری تحقیق، 3329 خانوار کشاورز ساکن دهستان درودفرامان بودند که از میان آن‌ها، 172 خانوار، با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفی چندمرحله ­ای، به­ عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ­ها، پرسشنامه­ ای محقق ساخته بود که روایی و پایایی آن تأیید شد. بر اساس یافته­ های پژوهش، خانوارهای کشاورز در سه طبقه کمتر آسیب­ پذیر (21/5 درصد)، متوسط آسیب ­پذیر (55/2 درصد) و بیشتر آسیب­ پذیر (23/3 درصد) قرار گرفتند. هم­چنین، بر اساس نتایج حاصل از آزمون تحلیل واریانس یک­ طرفه، آسیب­ پذیری خانوارهای کشاورز از منظر مؤلفه­ های سازنده توان سازگاری و حساسیت مانند سطح سواد سرپرست خانوار، میانگین میزان اراضی زراعی و باغی ملکی، نرخ آبیاری، تعداد ماشین‌آلات کشاورزی، تعداد افراد بیکار خانوار کشاورز، تعداد افراد مهاجر خانوار کشاورز، میزان آب آبیاری مورد استفاده و میزان اراضی زراعی و باغی خسارت دیده از خشکسالی با یکدیگر متفاوت بود. این بدان معنا است که میزان آسیب ­پذیری خانوار کشاورز تحت تأثیر این مؤلفه ­ها قرار دارد. دستاوردهای حاصل از این پژوهش، به برنامه ریزان مبارزه با خشکسالی کمک می­کند تا اعتبارات محدود خشکسالی را به روستاهای دارای آسیب ­پذیری بیشتر اختصاص دهند.