تحلیل سازوکارهای بهبود مدیریت منابع آب کشاورزی در اراضی شالیزاری
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد ترویج و آموزش کشاورزی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
2 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران
doi
چکیده
افزایش جمعیت جهان و در نتیجه نیاز به تأمین نیازهای غذایی از یک طرف و کاهش قابل توجه منابع تجدید شونده از طرف دیگر، سبب شده تا حجم فعالیتهای کشاورزی و متعاقباً مصرف منابع آبی افزایش یابد. این فرایند امروزه منجر به پدید آمدن مفهومی تحت عنوان معضل کمآبی شده است. در این راستا و در جهت جلوگیری از بروز خشکسالی و کاهش اثرات مخرب آن، پر اهمیتترین موضوع حال حاضر، مدیریت صحیح منابع آبی میباشد. بر این اساس تحقیق حاضر به دنبال شناسایی سازوکارهای بهبود مدیریت منابع آب کشاورزی در اراضی شالیزاری بوده است. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل کلیه کارشناسان آبوخاک بخش دولتی و خصوصی مرتبط با سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران میباشد (N=130). با استفاده از جدول نمونهگیری کرجسی و مورگان 97 نفر بهعنوان نمونه آماری تعیین گردید که در نهایت تجزیه و تحلیل دادهها بر روی 90 پاسخگو با استفاده از نرمافزار SPSS 16 انجام شد. ابزار تحقیق، پرسشنامهای است که روایی آن با کسب نظر اساتید و متخصصین فن و پایایی آن با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ (0/87) تائید گردید. نتیجه تحلیل عاملی 5 عامل اقتصادی-اجتماعی، مدیریتی، فنی-زیربنایی، نهادی- قانونگذاری و آموزشی-ترویجی را بهعنوان سازوکارهای بهبود مدیریت منابع آب کشاورزی شناسایی نمود. پنج عامل شناسایی شده در مجموع 49/45 درصد از واریانس مربوط به سازوکارهای بهبود مدیریت منابع آب کشاورزی را تبیین نمودند. پیشنهاد میگردد دستاندرکاران و مسئولان ذیربط با مدنظر قرار دادن عاملهای شناسایی شده در جهت بهبود مدیریت منابع آب کشاورزی در اراضی شالیزاری گامها و اقدامات لازم را در برنامهریزیهای مرتبط مدنظر قرار دهند. در این راستا پیشنهادهایی مطابق نتایج تحقیق ارائه شده است.