عوامل مؤثر بر میزان رضایت‌مندی کشاورزان روستاهای شهرستان میاندوآب از فعالیت‌های ترویج در زمینه کشاورزی پایدار

نویسندگان

1 دانشیار، گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 دانشجوی دکتری، آموزش کشاورزی پایدار و محیط‌زیست، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

3 دانشیار، گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
چکیده

یکی از عوامل مهم استقبال کشاورزان از فعالیت‌های ترویج و مشارکت در آن‌ها، رضایت‌مندی آن‌ها از فعالیت کارشناسان در این فعالیت‌ها است. مروجان اداره جهاد کشاورزی شهرستان میاندوآب، طی چندین سال اخیر فعالیت‌های ترویجی متنوع از قبیل، کلاس‌های آموزشی، بازدید از مزارع نمایشی و تحقیقاتی جهت آشنایی کشاورزان منطقه با اصول و مزایای کشاورزی پایدار برگزار کرده‌اند. لذا هدف این پژوهش، سنجش میزان رضایت‌مندی کشاورزان از فعالیت‌های ترویجی درزمینهٔ کشاورزی پایدار در روستاهای این شهرستان و عوامل مؤثر بر آن بود. این پژوهش از نوع تحقیقات کاربردی و توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری تحقیق، 5154 سرپرست خانوار ساکن 18 روستای تحت پوشش مراکز خدمات کشاورزی بودند که در فعالیت‌های ترویجی برگزارشده شرکت کرده بودند. حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان 360 نفر تعیین شد که کشاورزان نمونه با روش مرحله‌ای از 9 روستا به روش انتساب متناسب و تصادفی انتخاب شدند و با روش مصاحبه نسبت به جمع‌آوری اطلاعات پرسشنامه تحقیق اقدام شد. ابزار تحقیق در 8 بخش و 50 سؤال طراحی شد. روایی ابزار تحقیق با روش صوری توسط اعضای کمیته تحقیق و پایایی سؤالات بخش‌های مختلف که در قالب طیف لیکرت طراحی‌شده بودند با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 0/74 تا 0/87 بود که در حد قابل‌قبول و نشان‌دهنده انسجام سؤالات بخش‌های مختلف بود. متغیر وابسته تحقیق میزان رضایت‌مندی کشاورزان توسط 6 گویه در قالب طیف لیکرت پنج گزینه‌ای سنجیده شد. برای شناسایی عوامل مؤثر از تحلیل رگرسیون گام‌به‌گام استفاده شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نشان داد، میانگین رضایت کشاورزان در حد کمتر از متوسط بود. تحلیل رگرسیونی نشان داد به ترتیب متغیرهای، کیفیت خدمات ترویجی، انتظار از خدمات ترویجی و سن کشاورزان تأثیر معنی‌داری بر متغیر وابسته داشته و 30 درصد از تغییرات واریانس میزان رضایت‌مندی کشاورزان توسط این سه متغیر پیش‌بینی می‌شود.