فردوسی و شاهنامه در نشریات وابسته به حزب تودۀ ایران

نویسندگان

1 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، داشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.48308/hlit.2024.235021.1296
چکیده

نشریات همواره از مهم‌ترین تریبون‌ها برای احزاب سیاسی بوده است تا از طریق آن به انتشار دیدگاه‌های سیاسی خود بپردازند. حزب تودۀ ایران نیز از آغاز تشکیل، توجه ویژه‌ای به بهره‌گیری از رسانه‌ها برای تبلیغ اندیشه‌های خود در عرصه‌های گوناگون داشت و از عناصر فرهنگ و هنر، به‌ویژه ادبیات برای ترویج افکار و اهداف خویش بسیار بهره جست؛ از این رو در نشریات وابسته به این حزب، موضوعات مرتبط با ادبیات جایگاه ویژه‌ای داشت و حزب با استفاده از نشریات خود، از طرق مختلف در پی القای تفکرات خود و جهت‌دهی به اذهان مخاطبان خود بوده‌ است. در این میان توجه ویژه‌ای نیز به مشاهیر ادب فارسی از جمله فردوسی و اثر گران‌سنگ او «شاهنامه» شده است. با بررسی‌های صورت گرفته در نشریات این حزب، طی سال‌های 1320-1332، چهرۀ فردوسی در این نشریات با سه هدف مختلف و به سه شکل متفاوت ارائه شده است: در برخی مقالات از نام و آثار او برداشتی متفاوت (نه لزوماً اشتباه)، مطابق با افکار حزبی، ارائه شده است؛ در برخی دیگر به جایگاه فردوسی در میان مردم ملل اتحاد جماهیر شوروی پرداخته شده است و جایگاه رفیع فردوسی در ادبیات جهان، به‌صورت نمونه‌ای برای همبستگی میان ایرانیان با ملل اتحاد جماهیر شوروی بازتاب داده شده است؛ در نهایت برخی مقالات به‌صورت علمی آثار فردوسی را بررسی کرده است.