سیری تاریخی واژگان سازافزارهای موسیقی برپایه متون پهلوی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.48308/hlit.2024.235859.1313
چکیده

در این گفتار کوشش بر این است که در کنار نگاهی گذرا بر ردِ پای واژگان موسیقی از دورۀ باستان تا دورۀ اسلامی، تا جایی که متون به ما یاری می‌رساند، به متون موجود زبان پهلوی به صورت دقیق و با شرح و بسط پرداخته شود. به عبارتی پایۀ کار این گفتار بررسی و گردآوری و تحلیل ریشه‌شناختی واژگان موسیقی در متون پهلوی است. در این گفتار پرسش این است که روشن شود چه اندازه واژگان موسیقی در متون پهلوی موجود است و چه شماری از آن به فارسی دری راه یافته است. پس از فرایند بررسی روشن شد که واژگان بازمانده سازافزار موسیقی در متون پهلوی اندک است، به سخن دیگر 15 واژه سازافزار موسیقی و 15 واژه وابسته به موسیقی در این متون آمده است، که از آن تعداد هم 9 واژۀ سازافزار موسیقی به فارسی رسیده است. با وجود این همین اندک کاربرد واژگان موسیقی در متون پهلوی پس از سده‌های دور و دراز، ارزش و جایگاه آن را برای ما خاطرنشان می‌سازد.