رابطه برتری اخلاقی و خودگروی اخلاقی در رویکرد فلسفه اخلاق نیچه

نویسندگان

1 گروه فلسفه، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران

2 گروه فلسفه، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران

doi
10.58209/jpt.5.4.449
چکیده

علی‌رغم تناقض ضمنی موجود، میان «برتری اخلاقی» و «خودگروی» در فلسفه اخلاق، این مفاهیم در فلسفه اخلاق نیچه با یکدیگر پیوند دارند. نیچه با تکیه بر مفاهیم «اراده به قدرت» و «انسان برتر»، بر ارتباط اخلاق، به عنوان امری وابسته به فردیت و آزادسازی از قیود سنتی تاکید می‌کند. مفهوم خودگروی با مفهوم اراده به قدرت، ارتباط وثیقی دارد که این اراده به عنوان ابزاری جهت دستیابی به انسان برتر مطرح می‌شود. انسان برتری که می‌تواند ارزش‌های خود را خلق کند و به برتری اخلاقی دست یابد که این برتری اخلاقی، قدرتی برای عبور از ارزش‌های غالب اجتماعی است. با توجه به رابطه متقابل میان اراده به قدرت و انسان برتر، این ظرفیت در اندیشه نیچه وجود دارد که می‌توان با تبیین ارتباط میان خودگروی و برتری اخلاقی نه به عنوان مفاهیمی متقابل، بلکه به عنوان دو نیروی سازنده در راستای آزادی فردی و رهایی از قیود اجتماعی در فلسفه اخلاق عمل نمایند.