آیا نهاوندی در طرزشناسی شعر شاعران عصر صفوی به خطا رفته است؟

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.

doi
10.48308/hlit.2024.235150.1300
چکیده

عبدالباقی نهاوندی بر دیوان عرفی که پس از درگذشت او گردآوری می‌شود، دیباچه‌ای می‌نویسد. او در این دیباچه، شاعران روزگار خودش را براساس تمایز طرز و سبک شعر‌شان رده‌بندی می‌کند. این رده‌بندی که از نخستین سبک‌شناسی‌های شعر فارسی به ‌شمار می‌رود، در مطالعات تاریخ ادبیات و شعر عصر صفویه بسیار حائز اهمیت است. نهاوندی در این رده‌بندی شعرِ ثنایی مشهدی، میلی مشهدی، ولی دشت بیاضی و برخی دیگر از شاعران وقوعی را در یک رده قرار می‌دهد و سبک شعرشان را تلفیقی از وقوع‌گویی و تازه‌گویی می‌داند. برخی از پژوهشگران بر این باورند که نهاوندی به‌اشتباه این سه شاعر را در یک رده قرار داده و در تشخیص طرز این شاعران به خطا رفته است. این جستار با استناد به منابع تاریخ ادبی و بررسی سبک‌شناختی اشعار این سه شاعر، گزارۀ مشهورِ "تقابل طرز ثنایی با طرز شاعران وقوعی" را به نقد می‌کشد و دقت و درستیِ طرزشناسیِ نهاوندی را اثبات می‌کند.