سازگاری ملاک تشخص در اندیشه ابن‌سینا، سهروردی و ملاصدرا

نویسندگان

1 گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران

doi
10.58209/jpt.5.4.703
چکیده

یکی از غامض‌ترین مسایل متافیزیکی مساله تشخص و ملاک آن است. فلاسفه مسلمان از ابتدا به بحث از این مساله اهتمام جدی داشته‌اند. در میان مکاتب فلسفه اسلامی، فلاسفه مشائی خاصه ابن‌سینا تصریحاً به بحث از ملاک تشخص توجه داشته و دیگر فلاسفه مشائی نیز در این موضوع اندیشیده‌اند. نکته حایز اهمیت درباره ملاک تشخص عدم تفکیک و خلط میان ذهن و عین در میان فلاسفه مشائی است که شیخ اشراق با عنایت به این مساله در صدد پاسخی متقن به پرسش از ملاک تشخص موجودات بوده است. بعد از مرحوم شیخ اشراق فیلسوفان دیگر من جمله ملاصدرا از این تفکیک استفاده کرده و پاسخ‌های دیگری به این مساله داده‌اند که بدون شک به واسطه این تفکیک بوده است. بعد از بررسی ملاک تشخص در اندیشه فلاسفه مذکور، در نهایت نگارنده به یک سازگاری در باب ملاک تشخص در اندیشه ابن‌سینا، سهروردی و ملاصدرا دست یافته است.