فرونسیس و خودآیینی اراده؛ مقایسه بنیانهای اخلاقی فلسفه ارسطو و کانت
نویسندگان
1 گروه مطالعات عالی هنر، دانشکده هنرهای تجسمی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
مفهوم «فرونسیس» در اخلاق نیکوماخوسی ارسطو، به مثابه عقل عملی، نقش پیونددهنده میان فضایل اخلاقی و عقلانی را ایفا میکند و خردی است ناظر بر داوری در موقعیتهای جزیی و زیست انسانی. در مقابل، کانت در نقد عقل عملی با اصل خودآیینی اراده، عقل را سرچشمه قانون اخلاقی و بنیان خودبسندگی سوژه میداند. این مقاله با رویکردی تطبیقی، رابطه مفهومی میان فرونسیس ارسطویی و خودآیینی کانتی را تحلیل میکند و در پرتو خوانش هرمنوتیکی گادامر، به عنوان نظریهای مکمل، امکان تفسیر تاریخی و موقعیتی عقل عملی را میسنجد. یافتههای پژوهش نشان میدهند که عقل عملی در این سه افق، از خرد زیسته به قانون پیشینی و در نهایت به فهم تاریخی کنش اخلاقی گذر میکند و بدینسان پیوندی پویا میان ارسطو، کانت و گادامر پدید میآورد.
