سنجش سطح پایداری سرمایه های معیشتی خانوارهای روستایی در شرایط خشکسالی (مطالعه موردی شهرستان سلسله در استان لرستان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری توسعه کشاورزی، گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 دانشجوی دکتری توسعه کشاورزی، گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 استادیار گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف سنجش سطح پایداری سرمایه­ های معیشتی خانوارهای روستایی شهرستان سلسله در شرایط خشکسالی انجام گرفت. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ چگونگی جمع­ آوری داده­ها پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش سرپرستان خانوارهای روستایی شهرستان سلسله بودند (10888=N) که با استفاده از جدول کرجسی- مورگان، حجم نمونه­ی آماری 379 نفر محاسبه گردید. به منظور دستیابی به نمونه­ها از روش نمونه­ گیری چند مرحله­ ای استفاده گردید. چارچوب تحلیلی مورد استفاده در این پژوهش، چارچوب معیشت پایدار بود. برای محاسبه­ ی سطح پایداری نیز از روش رادار پایداری بهره گرفته شد. نتایج تحقیق نشان داد که در بین پنج سرمایه­ ی معیشتی، چهار سرمایه­ ی انسانی، طبیعی، اجتماعی و مالی از نظر پایداری در حد متوسط و سرمایه­ ی فیزیکی در وضعیت پایداری بالقوه قرار دارند. نتایج نهایی سنجش میزان پایداری در بین دهستان­ های شهرستان سلسله حاکی از آن بود که دهستان فیروزآباد با کسب بیشترین امتیاز و دهستان هنام با کسب کمترین امتیاز به ترتیب پایدارترین و کم­پایدارترین دهستان­ های منطقه مورد مطالعه به لحاظ معیشت روستایی بودند. براساس یافته­ های پژوهش پیشنهاد می­شود برنامه­ ریزی بیشتری در راستای افزایش سرمایه مالی صورت بگیرد. وضعیت دسترسی خانوارهای روستایی به منابع مالی از قبیل اختصاص وام­ هایی با بهره ­ی کم و اقساط بلندمدت بهبود یابد. همچنین اقدامات لازم نسبت به اصلاح روند کنونی تخصیص اعتبارات خشکسالی مدنظر واقع شود تا از این طریق خانوارهای کمتر برخوردار و فقیر نیز به نحوی عادلانه از این گونه تسهیلات بهره­ مند شوند.