فضاهای فراغتی شهری و زنانگی‌های جدید- محمد سعید ذکایی

نویسندگان

1 استاد مطالعات فرهنگی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی

doi
10.22054/qjss.2016.7210
چکیده

فراغتی شدن و مصرفی شدن فزاینده زندگی در کلان‌شهرها آثار گسترده‌ای را بر هویت‌های جنسیتی وارد می‌سازد. ترکیبی از شرایط محلی و جهانی در کنار ویژگی‌های کالبدی شهر، تنوع و سیالیت در الگوهای رفتار جنسیتی را دامن می‌زنند. مقاله حاضر در سنت مطالعات فرهنگی با مرور تجارب زنان و دختران جوان از مواجهه با میدان‌های فراغتی عمومی شهری به دنبال نشان دادن آثار متفاوت فضاهای فراغتی و مصرفی بر هویت‌یابی‌های زنانه است. نتایج مطالعه نشان می‌دهد که نمایش‌های جنسیتی دختران در شهر تغییرپذیر و منطبق با الگویی است که امتداد آن از عاملیت و انتخاب گری بیشتر در مصرف فضا تا انفعال و احتیاط در مواجهه با آن نوسان دارد. تفکیک اجتماعی و تغییرات ساختاری و کالبدی شهر در کنار تغییرات ارزشی و سبک‌های زندگی جدید، مروج قالب‌های رفتاری جدید در شهر است که می‌توان آن‌ها را زنانگی‌های رقیق نامید. زنانگی‌های رقیق که الگویی هم‌سطح بینانه و چالش گرانه را در مشارکت‌های فضایی جستجو می‌کنند، مسیر تحول ارزش‌های زنانگی در کلان‌شهر بشمار می‌آیند و دلالت‌های مهمی در درک زنان از زیست شهری و حق به شهر دارند.