عوامل مؤثر بر بکارگیری رفتار صرفه‏ جویانه در مصرف آب خانگی: مطالعه‏ موردی خانوارهای روستایی شهرستان باغملک

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ترویج و آموزش کشاورزی و توسعه روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

2 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

3 دانش‌آموخته دکتری ترویج و آموزش کشاورزی و توسعه روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

doi
چکیده

هدف اصلی این تحقیق کاربردی، تحلیل عوامل مؤثر بر رفتار خانوارهای روستایی در حفاظت از آب است. اطلاعات مورد نیاز پژوهش، با روش پیمایشی و با استفاده از ابزار پرسشنامه گردآوری شدند. داده­های گردآوری شده به وسیله نرم­افزارهای SPSS24 و Amos24 و با رویکرد مدل­ سازی معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. جامعه آماری این پژوهش را خانوارهای روستایی در چهار دهستان شهرستان باغملک استان خوزستان (N=3005) تشکیل دادند که بر اساس جدول کرجسی و مورگان حجم نمونه 340 خانوار با استفاده از روش نمونه­ گیری طبقه ­ای با انتساب متناسب انتخاب شد. نتایج به دست آمده از مدل معادله‌های ساختاری تحلیل مسیر نشان داد، متغیرهای نیت و خودکارآمدی تأثیر مثبت، مستقیم و معنی­داری بر متغیر رفتار دارند. همچنین متغیرهای اثربخشی واکنش درک شده، آسیب­ پذیری درک شده، نگرش نسبت به رفتار، شدت درک شده و هنجار ذهنی دارای تأثیر غیرمستقیم و معنی­داری بر متغیر رفتار به واسطه­ ی متغیر نیت دارند. در نهایت این چارچوب برای بررسی متغیرهای مؤثر بر رفتار حفاظت از آب می‌تواند به ترتیب 45 و 55 درصد از تغییرات متغیرهای رفتار و نیت را پیش­ بینی کند. علاوه بر این یافته­ های تحقیق نشان داد که مدل ادغام یافته ­ی دو نظریه رفتار برنامه­ ریزی شده و انگیزش حفاظت به عنوان چارچوب تحقیق، قدرت بیشتری در تبیین رفتار و نیت خانوارهای روستایی برای حفاظت و صرفه­ جویی در مصرف آب نسبت به این دو نظریه به صورت جداگانه دارد.