مطالعه جامع مدیریت ریسک نقدینگی در صنعت بانکداری: شناسایی و دستهبندی اجزا با استفاده از روش فراترکیب
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مهندسی صنایع دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی مالی دانشگاه تربیت مدرس
3 استادیار مهندسی صنایع دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22034/ecoj.2023.56285.3189چکیده
ریسک نقدینگی ناشی از ناتوانی یک بانک در پرداخت به موقع بدهیها، ایفای تعهدات و یا عدم توانایی گسترش سبد داراییهای پر بازده با هزینهای متعارف است. به عبارت دیگر، هنگامی که یک بانک از نقدینگی کافی برخوردار نباشد قادر نیست به سرعت و با هزینهای معقول وجوه کافی را با افزایش بدهیها و یا تبدیل داراییها بهدست آورد که این ناتوانایی بر سودآوری بانک تاثیر خواهد گذاشت. میتوان گفت علت اصلی ریسک نقدینگی در بانکها عدم تطبیق مقدار و سررسید بدهیها و داراییها و در نتیجه بروز شکاف نقدینگی منفی است. در این راستا مؤسسات و بانکها با استفاده از رویکردهای مختلف از جمله رویکردهای کمیته بال در پی ارزیابی ریسک نقدینگی بودند. هدف پژوهش حاضر مروری بر مدیریت ریسک نقدینگی در صنعت بانکی است. در این پژوهش با استفاده از روش فراترکیب و الگوی هفت مرحلهای سندلوسکی و باروسو، تحلیل محتوای پژوهشهای پیشین انجام شده است. با استفاده از روش فراترکیب، 242 پژوهش مرتبط بین سالهای 2000 تا 2023 از پایگاههای علمی معتبر استخراج شد. بدین منظور پس از تجزیه و تحلیل پژوهشهای استخراج 41 پژوهش انتخاب شده است. این پژوهش یک چارچوب جامع برای مدیریت ریسک بهتر به صنعت بانکداری ارائه داده است. این چارچوب شامل 5 مقوله اصلی که عبارتند از دادههای ریسک نقدینگی، عوامل مؤثر بر ریسک نقدینگی، ارزیابی ریسک نقدینگی، دستورالعملهای ریسک نقدینگی و مدیریت ریسک نقدینگی، 12 مقوله فرعی، 104 مفهوم و 175 کد است. نتایج این پژوهش میتواند مبنایی برای بهرهمندی بهتر مدیریت ریسک نقدینگی در صنعت بانکداری باشد. همچنین نتایج براساس نظر متخصصان با شاخص کاپای 738/0 مورد تایید قرار گرفت.