مقایسه انتقادی اعتبار ذاتی قطع در نگاه علم اصول و نظریه اخلاق باور کلیفورد
نویسندگان
1 گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران
doi
10.58209/jpt.5.3.297چکیده
اصولیان برای قطع سه ویژگی ذاتی وجوب عمل، حجیت و کاشفیت را ذکر کردهاند. آنها برای وجوب عمل به کاشفیت قطع و برای حجیت به ذاتیبودن آن تکیه کردند و تالی فاسد عدم حجیت را تسلسل دانستند. همچنین رفع حجیت را مستلزم تناقض و تکلیف به ما لایطاق و تناقض با عقل دانستند و برای کاشفیت نیز به ذاتیبودن آن استناد کردند. اما کلیفورد معتقد بود قطع بما هو قطع ارزشی ندارد مگر زمانی که دارای شواهد کافی باشد. او با مثالهایش بهخوبی نشان داد گرچه آنان مطابق قطعشان عمل کردند ولی اخلاقاً محکوم هستند. با این نگاه ویژگیهای قطع دچار اشکال هستند زیرا وجوب عمل بدون شواهد کافی خطا است؛ همچنین حجیت نیز مردود است زیرا یقین بدون شواهد مورد تایید عقل و اخلاق نیست و کاشفیت آن نیز ذاتی نیست چون گاهی کاشف نیست؛ بدین جهت در نهایت نظر کلیفورد مورد تایید است.