از ساحت نور تا سپهر پدیدار؛ رهیافتی تحلیلی در بنیانهای ادراک در سهروردی و هوسرل
نویسندگان
1 گروه آموزشی فلسفه هنر، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
doi
10.58209/jpt.5.3.385چکیده
پرسش از ماهیت ادراک، در دو نظام فکری حکمت اشراق سهروردی و پدیدارشناسی استعلایی هوسرل، به گونهای اساسی و ریشهای مطرح است. این پژوهش با روش تحلیلی-تطبیقی میکوشد نشان دهد که ادراک در هر دو رویکرد، نه بازنمایی ذهنی بلکه رخدادی حضوری و وجودی است. در حکمت اشراق، نور به مثابه حقیقت قائمبالذات، شرط امکان شناخت است و ادراک به صورت اتحاد نوری میان عالم و معلوم تفسیر میشود. در مقابل، هوسرل ادراک را ساختاری جهتدار در آگاهی میداند که پدیدار از طریق آن، در قالب «نحوه دادهشدگی» (Gegebenheit) ظهور مییابد. یافتهها نشان میدهند که «نور» در فلسفه سهروردی و «قصدیت» در پدیدارشناسی، هر دو نقش واسطه در فرآیند ظهور را ایفا میکنند؛ بنابراین، نتیجه آن است که شناخت راستین در هر دو نظام، حاصل حضور شهودی حقیقت در آگاهی است، نه محصول صرف تحلیل مفهومی.
