واکاوی پدیدارشناختی عوامل مؤثر بر کیفیت زندگی زناشویی اسرای جنگی: یک مطالعه کیفی

نویسندگان

1 گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استاد گروه مشاوره دانشگاه اصفهان

3 دانشیار گروه مشاوره خانواده دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه اصفهان

4 دانشگاه اصفهان

5 هیات علمی دانشگاه اصفهان

6 فوق دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشگاه هاروارد آمریکا

doi
10.22054/jcps.2018.8538
چکیده

اسارت از جمله پدیده­های استرس­زای جنگ است که آسیب­های قابل توجهی را بر ساختارهای درون‌فردی و بین­فردی اسیر و نهایتا میزان کیفیت زندگی زناشویی وی تحمیل می­کند. هدف از پژوهش حاضر واکاوی عوامل مؤثر بر کیفیت زندگی زناشویی زوجین آزاده با استفاده از روش پژوهش پدیدار‌شناسی بود. 65 زوج مشارکت­­کننده با استفاده از نمونه­گیری هدفمند و با رعایت تنوع و همگونی انتخاب شدند. جهت گردآوری داده­ها از مصاحبه نیمه ساختاریافته و برای تحلیل داده­ها از تحلیل موضوعی استفاده شد. یافته­ها در زمینه عوامل مؤثر بر کیفیت زندگی زناشویی آزادگان، دربرگیرنده­ی 25 موضوع فرعی بود که در 5 موضوع اصلی طبقه­بندی شدند که عبارتند از: تعاملات آسیب­زای بین­فردی ؛ اختلالات روانشناختی فردی؛ عوامل اقتصادی-اجتماعی؛ عوامل معنوی-اعتقادی؛ و عوامل آسیب­زای جسمانی. واکاوی ساختار تجارب زیسته­ی زوجین آزاده نشان داد که مفهوم کیفیت زندگی زناشویی در این جامعه، یک ساختار چند علیتی هم­افزا می­باشد که در سطوح پیشگیری و درمان نیازمند رویکردی بین­رشته­ای و جامع در مداخله­های کاربردی و پژوهش­های نظری است.