نقد استدلال‌های پنج‌گانه فرگه علیه روان‌شناسی‌گرایی در منطق

نویسندگان

1 گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران.

doi
10.58209/jpt.5.3.401
چکیده

فرگه منطق را به عنوان دانشی هنجاری، متعلق به وعائی بدون زمان و مکان، معرفی می‌کند که از علوم تجربی، خصوصاً روان‌شناسی، که ذاتاً توصیفی هستند، متمایز است. در این مقاله پنج استدلال فرگه علیه روان‌شناسی‌گرایی با مطالعه متون اصلی او بازنویسی شده‌اند. از آنجایی که فهم این استدلال‌ها بدون توجه به تعریفی که او از عدد، به عنوان موضوع علم حساب، دارد ممکن نیست، ابتدا نشان داده می‌شود که عدد چگونه از نظر فرگه باید به عنوان یک شی عینی تعریف شود. سپس نشان داده می‌شود فرگه با متمایز‌کردن ریشه‌های روان‌شناختی یک گزاره و توجیه و اثبات همان گزاره، غیرشخصی‌دانستن مفهوم عدد، متفاوت‌دانستن قوانین منطق از قوانین تجربی، متمایزدانستن بین دو مفهوم «آنچه صادق است» و «آنچه صادق انگاشته می‌شود» و نشان‌دادن اینکه درک درست تساوی فقط از طریق عینی‌دانستن مفهوم عدد میسر است، موضع خود را اثبات می‌کند.